(Ξένη δημοσίευση)- ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΥΠΟΥ- ΥΠ. ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ- Επιστολή του Υπουργού Εσωτερικών προς τον Πρόεδρο της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου

    ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ ΤΗΛ: 210 3393537, 210 3393581

   

    Πέμπτη, 6 Μαρτίου 2008

   

    ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

   

    Ο Υπουργός Εσωτερικών Καθηγητής κ. Προκόπης Παυλόπουλος απέστειλε προς τον Πρόεδρο της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου κ. Κωστή Παπαϊωάννου επιστολή, με την οποία τον ενημερώνει για τις πρωτοβουλίες που έχει αναλάβει του Υπουργείο Εσωτερικών στον τομέα της προστασίας των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του, για το έτος 2007.

    Το πλήρες κείμενο της επιστολής έχει ως εξής:

   

   

   

    Προς τον

    κ. Κωστή Παπαϊωάννου

    Πρόεδρο της Εθνικής Επιτροπής για τα

    Δικαιώματα του Ανθρώπου

    Αρ. Πρωτ.

   

   

    Αθήνα, 3 Μαρτίου 2008

   

    Αξιότιμε κύριε Πρόεδρε,

   

    Σε συνέχεια της με αριθμ. πρωτ. 661/17.12.2007 επιστολής σας και σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 6 παρ. 1 του ν. 2667/1998, σας ενημερώνω για τις πρωτοβουλίες που έχει αναλάβει το ενιαίο πλέον Υπουργείο Εσωτερικών στον τομέα της προστασίας των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του, για το έτος 2007, ανακεφαλαιώνοντας τις επιμέρους εκθέσεις που έχουν ήδη προσκομίσει οι εκπρόσωποι του Υπουργείου μας στην Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου. Επισημαίνεται ότι οι δράσεις που αναφέρονται αποτελούν συνέχεια και προστίθενται στις δράσεις και τις πρωτοβουλίες που προωθήθηκαν κατά την προηγούμενη θητεία μας, τις οποίες είχαμε συμπεριλάβει στις προηγούμενες ετήσιες εκθέσεις μας.

    Ειδικότερα:

   

    Προστασία δικαιωμάτων μεταναστών

   

    Ι. Η ορθολογική και αποτελεσματική διαχείριση του μεταναστευτικού φαινομένου και ιδίως της ένταξης των μεταναστών στην κοινωνική, πολιτική και πολιτιστική ζωή της χώρας υποδοχής τους συνδέεται άρρηκτα με τον σχεδιασμό και την εφαρμογή σύγχρονης, συνεκτικής, ολοκληρωμένης και αποκεντρωμένης μεταναστευτικής πολιτικής. Τόσο η ευρωπαϊκή εμπειρία από χώρες με μεγαλύτερη παράδοση στην υποδοχή μεταναστών, όσο και οι ελλείψεις και τα κενά που καταδείχθηκαν από τις προσπάθειες αντιμετώπισης του φαινόμενου κατά την προηγούμενη δεκαετία, αποδεικνύουν ότι οι αποσπασματικές και ασυντόνιστες πολιτικές διαχείρισης του μεταναστευτικού φαινομένου όχι μόνο δεν διασφαλίζουν τα κάθε είδους δικαιώματα των μεταναστών, αλλά αποδεικνύονται αδιέξοδες.

    Ήδη από την προηγούμενη θητεία μας στο Υπουργείο Εσωτερικών θέσαμε τα θεμέλια για μία αλλαγή πλεύσης στα ζητήματα μετανάστευσης, με ρεαλισμό και πλήρη σεβασμό στα Δικαιώματα του Ανθρώπου. Με αφετηρία την ψήφιση του ν. 3386/2005, χαράξαμε και εφαρμόζουμε με συνέπεια μεταναστευτική πολιτική που εκλαμβάνει τη μετανάστευση ως παράγοντα ανάπτυξης και προόδου. Η νέα μεταναστευτική πολιτική εντάσσεται στην ευρύτερη εθνική στρατηγική μας για την εμπέδωση της κοινωνικής σύγκλισης και συνοχής, στο πνεύμα και της Στρατηγικής της Λισσαβόνας. Φυσικά, συνεχίζουμε και εντείνουμε τις προσπάθειές μας για βελτίωση του θεσμικού πλαισίου - και όχι μόνο -ιδίως μέσα από τη διαβούλευση και το διάλογο με τους εκπροσώπους των μεταναστών αλλά και όλους τους εμπλεκόμενους φορείς.

   

    ΙΙ. 1. Οι βασικοί άξονες της στρατηγικής μας για τη διαχείριση του μεταναστευτικού φαινομένου μπορούν να συνοψισθούν ιδίως στα ακόλουθα σημεία:

    Πλήρεις εγγυήσεις για τον σεβασμό των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

    Νομιμότητα της παραμονής του μετανάστη. Υπολογίζεται ότι αξιοποίησαν τις ευκαιρίες που δόθηκαν για νομιμοποίηση των μεταναστών, από την ψήφιση του ν. 3386/2005 ως το τέλος του 2007, πάνω από 200.000 άτομα τα οποία υπέβαλαν σχετικές αιτήσεις.

    Ομαλή κοινωνική ένταξη.

    Ευρωπαϊκή και διεθνής συνεργασία για μία ορθολογικότερη διαχείριση του μεταναστευτικού φαινομένου.

    Συνεργασία και υποστήριξη των χωρών προέλευσης των μεταναστών, διευκολύνοντας εκείνους τους πολίτες τους που επιθυμούν να επιστρέψουν και να παραμείνουν στη χώρα τους.

    Ενίσχυση του αποκεντρωμένου χαρακτήρα της διαχείρισης της μετανάστευσης.

    Συνεχής μελέτη των χαρακτηριστικών των μεταναστών που ζουν και εργάζονται στη Χώρα μας, για την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των εφαρμοζόμενων πολιτικών.

    Τόνωση της απασχόλησης με προσέλκυση του εργατικού δυναμικού που είναι απαραίτητο για την ανάπτυξη της οικονομίας μας, καθώς και με ενίσχυση της δυναμικής του ήδη εγκατεστημένου εργατικού μεταναστευτικού δυναμικού.

    Ολοκληρωμένη διαχείριση των εξωτερικών συνόρων, υπό τον αυτονόητο όρο του πλήρους σεβασμού όλων, ανεξαιρέτως, των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

   

    2. Με τη δημιουργία του ενιαίου Υπουργείου Εσωτερικών διευκολύνθηκε η προώθηση των ανωτέρω στόχων και ο συντονισμός των εμπλεκόμενων φορέων. Oι πρώτες βασικές τομές που έγιναν προς την κατεύθυνση αυτή:

    Ιδρύθηκε Γενική Διεύθυνση Μεταναστευτικής Πολιτικής και Κοινωνικής Ένταξης στο Υπουργείο Εσωτερικών, στο πλαίσιο της οποίας λειτουργούν:

    ? Αυτοτελής Διεύθυνση Κοινωνικής Ένταξης, την οποία ενισχύουμε με το αναγκαίο προσωπικό.

    ? Nέα Διεύθυνση Μεταναστευτικής Πολιτικής, στην αρμοδιότητα της οποίας ανήκει, μεταξύ άλλων, ο συντονισμός της λειτουργίας, η οργάνωση και η εν γένει διοικητική μέριμνα για τους χώρους προσωρινής φιλοξενίας των λαθρομεταναστών και των αιτούντων άσυλο, καθώς και για τους ειδικούς χώρους παραμονής αλλοδαπών. Την ευθύνη για την εύρυθμη λειτουργία των χώρων αυτών θα έχουν, σύμφωνα με τον νέο Κώδικα Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης, οι οικείες Ν.Α., σε συνεργασία πάντοτε με την Ελληνική Αστυνομία.

    Ιδρύθηκαν δύο νέα Πρότυπα Κέντρα Υποδοχής και Φιλοξενίας Λαθρομεταναστών σύμφωνα με τις προδιαγραφές της Ύπατης Αρμοστείας του Ο.Η.Ε.: Στο Φυλάκιο Κυπρίνου του ν. Έβρου και στο Βαθύ της Σάμου. Παράλληλα, ολοκληρώνεται ένα νέο Κέντρο στη Λακωνία, δρομολογούμε την ίδρυση νέου Κέντρου στην Κρήτη και προχωρούμε στην αναβάθμιση των ήδη υπαρχόντων Κέντρων, ώστε να καταστούν και αυτά Πρότυπα, σε αρμονική συνεργασία με την Τοπική Αυτοδιοίκηση. Οι δαπάνες διατροφής, συντήρησης και περίθαλψης των φιλοξενούμενων σ’ όλα τα Κέντρα καλύπτονται από το Υπουργείο Εσωτερικών. Μάλιστα για το 2007 ο σχετικός προϋπολογισμός ανήλθε σε 1,341 εκ. €, ενώ στον προϋπολογισμό του 2008 σημειώνεται αύξηση που υπερβαίνει το 138%, δεδομένου ότι η σχετική πίστωση είναι 3,2 εκ. ευρώ.

    Δημιουργήθηκαν 6 νέα Τμήματα Δίωξης Λαθρομετανάστευσης, ιδίως στις νησιωτικές περιοχές όπου υπάρχει μεγαλύτερη ανάγκη ενίσχυσης με ανθρώπινο δυναμικό (στη Σάμο, τη Λέσβο, τη Χίο, τη Ρόδο, την Κω και την Εύβοια) και συστήνονται 200 νέες θέσεις συνοριοφυλάκων.

   

    ΙΙΙ. Αλλά και περαιτέρω, είχαν προηγηθεί και μια σειρά από παρεμβάσεις, θεσμικού ή λειτουργικού χαρακτήρα, οι περισσότερες από τις οποίες ελήφθησαν υπόψη κατά την εκπόνηση της Έκθεσης της Διακομματικής Επιτροπής, ιδίως με την ψήφιση των ν.3536/2007 και 3613/2007 (άρθρο 28), που κινούνται προς την κατεύθυνση της απλούστευσης και της επιτάχυνσης των διαδικασιών για την χορήγηση και ανανέωση των αδειών διαμονής και την ευκολότερη ένταξη των μεταναστών στην Ελληνική κοινωνία.

   

    Επισημαίνεται, μεταξύ άλλων:

    Όσον αφορά τον ν. 3536/2007:

    Α. Η σύσταση Εθνικής Επιτροπής για την Κοινωνική Ένταξη των Μεταναστών.

    Β. Η υποβολή αίτησης για την ανανέωση της άδειας διαμονής σε χρονικό διάστημα δυο μηνών πριν από τη λήξη της. Σε περίπτωση που δεν συντρέχουν λόγοι ανωτέρας βίας, οι οποίοι συνεπάγονται αναστολή του ανωτέρω δίμηνου χρονικού διαστήματος, παρέχεται η δυνατότητα υποβολής και εκπροθέσμων αιτήσεων με απώτατο χρονικό σημείο την παρέλευση ενός μηνός από τη λήξη ισχύος της σχετικής άδειας διαμονής. Η δυνατότητα εκπρόθεσμης υποβολής, με σκοπό την αποφυγή καταχρήσεων, συνεπάγεται την επιβολή προστίμου ίσου με το 1/3 του προβλεπόμενου παραβόλου για ετήσια άδεια διαμονής.

    Γ. Η απλούστευση της διαδικασίας και των προϋποθέσεων για τη διενέργεια των μετακλήσεων, ώστε να καταστεί συντομότερη και λειτουργικότερη.

    Δ. Η θεσμοθέτηση της δυνατότητας εξαγοράς αριθμού ημερών ασφάλισης μέχρι και το 20% του απαιτούμενου αριθμού, δεδομένου ότι ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα για την ανανέωση των αδειών διαμονής υπήρξε η αδυναμία συμπλήρωσης του απαιτούμενου, ανά ασφαλιστικό φορέα, αριθμού ενσήμων, λόγω διακεκομμένων χρονικών διαστημάτων απασχόλησης. Κατά την πρώτη ανανέωση των αδειών διαμονής, βάσει του ν.3386/2005, παρέχεται, σε μεταβατικό επίπεδο, στον υπήκοο τρίτης χώρας το δικαίωμα εξαγοράς του συνόλου των ενσήμων που του λείπουν, με στόχο την ομαλή και ουσιαστική επανένταξή του στις διατάξεις του νόμου, ώστε να διασφαλισθεί, πλήρως, η νομιμοποίησή του.

    Δ. Η αντιμετώπιση επιμέρους δυσλειτουργιών για ειδικές περιπτώσεις υπηκόων τρίτων χωρών, όπως είναι οι αλιεργάτες, οι φοιτητές τριτοβάθμιας εκπαίδευσης που διαμένουν στη Χώρα με σκοπό την αμειβόμενη πρακτική άσκηση, στο αντικείμενο των σπουδών τους, και σε φορείς της ημεδαπής στο πλαίσιο συγκεκριμένων προγραμμάτων ανταλλαγών, τα παιδιά που διέμεναν για μακρό χρονικό διάστημα στην Ελλάδα πλησίον των γονέων τους και τα οποία, σε περίπτωση που αναχωρούσαν από τη Χώρα για την εκπλήρωση των στρατιωτικών τους υποχρεώσεων ή για σπουδές σε ΑΕΙ του εξωτερικού, δεν μπορούσαν να επανέλθουν κλπ.

    Ε. Η κατάργηση της υποχρέωσης εξέτασης των αιτουμένων την υπαγωγή στο καθεστώς του επί μακρόν διαμένοντος, από την Επιτροπή Μετανάστευσης της οικείας Περιφέρειας ως προς την επαρκή γνώση της γλώσσας καθώς και στοιχείων της ελληνικής ιστορίας και του ελληνικού πολιτισμού. Για τον σκοπό αυτόν διαμορφώθηκε αυτοτελής διαδικασία πιστοποίησης της επαρκούς γνώσης της ελληνικής γλώσσας, της ελληνικής ιστορίας και του ελληνικού πολιτισμού στο πλαίσιο λειτουργίας της Γενικής Γραμματείας Εκπαίδευσης Ενηλίκων του Υπουργείου Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων.

    ΣΤ. Η απαλλαγή όλων των ανηλίκων από την υποχρέωση καταβολής παραβόλου, ενώ, μέχρι πρότινος, η απαλλαγή αυτή αφορούσε μόνο τους ανήλικους ως το 14ο έτος της ηλικίας τους.

    Ζ. Η επίλυση των προβλημάτων που αντιμετώπιζαν οι στερούμενοι διαβατηρίου, κατά την ανανέωση της άδειας διαμονής τους, εφόσον συντρέχει αντικειμενική αδυναμία έκδοσής τους, π.χ. πόλεμος. Για την ύπαρξη της αντικειμενικής αδυναμίας κρίνει η υφιστάμενη σχετική Επιτροπή του Υπουργείου Εσωτερικών, ύστερα από σχετική βεβαίωση του αρμόδιου Υπουργείου Εξωτερικών.

    Η. Η αυστηροποίηση των ποινικών κυρώσεων και των χρηματικών ποινών που επιβάλλονται σε αυτούς που διευκολύνουν την είσοδο παράνομων αλλοδαπών στη Χώρα.

    Θ. Για τη χορήγηση ασφαλιστικής ενημερότητας, ως προϋπόθεσης για την ανανέωση της άδειας διαμονής, αρκεί ο υπολογισμός των ενσήμων για το σύνολο της διετούς διάρκειας της προηγούμενης άδειας διαμονής, δηλαδή αθροιστικά και όχι σε ετήσια βάση, προς διευκόλυνση των αλλοδαπών, οι οποίοι, ενδεχομένως, το ένα έτος, να έχουν υπερβεί το ασφαλιστικό όριο, ενώ το επόμενο να υπολείπονται αυτού.

    Ι. Η απαλλαγή από την απόδειξη της συνδρομής της προϋπόθεσης των επαρκών πόρων κατά την πρώτη ανανέωση των αδειών διαμονής που αφορούν οικογενειακή επανένωση, σύμφωνα με τον ν.3386/2005, προς διευκόλυνσή της. Με βάση τα στοιχεία που μας έχουν αποσταλεί από τις Περιφέρειες υποβλήθηκαν περίπου 56.500 αιτήσεις υπηκόων τρίτων χωρών, προκειμένου να υπαχθούν στις ανωτέρω διατάξεις.

   

    Όσον αφορά τον ν.3613/2007 προωθήθηκαν ιδίως οι παρακάτω ρυθμίσεις, προς διευκόλυνση των μεταναστών:

    Α. Απαλείφθηκε η καταληκτική προθεσμία που προβλεπόταν για την ολοκλήρωση των διαδικασιών εξαγοράς ενσήμων (30.9.2007). Κατ’ αυτόν τον τρόπο επιλύεται το πρόβλημα που είχαν οι υπήκοοι τρίτων χωρών οι οποίοι δεν μπορούσαν να εξαγοράσουν τα ένσημα που τους υπολείπονταν όχι από δική τους υπαιτιότητα, αλλά από την καθυστέρηση της υπηρεσίας να τους ενημερώσει για τον αριθμό των απαιτούμενων ενσήμων για την εκπλήρωση των υποχρεώσεών τους.

    Β. Καταργήθηκε η υποχρεωτική παραπομπή στην οικεία επιτροπή των αιτημάτων ανανέωσης αδειών διαμονής για ανεξάρτητη οικονομική δραστηριότητα, και, κατ’ αυτόν τον τρόπο, μειώνεται ο απαιτούμενος χρόνος για την έκδοση των αδειών.

    Γ. Καταργήθηκε η υποχρεωτική ανάκληση ή απόρριψη των αιτήσεων ανανέωσης αδειών διαμονής σε περίπτωση μη εκπλήρωσης της υποχρέωσης ενημέρωσης εντός μηνός για την απώλεια ή ανανέωση ή μεταβολή διαβατηρίου ή απώλεια άδειας διαμονής και ορίστηκε στις περιπτώσεις αυτές η καταβολή διοικητικού προστίμου.

    Δ. Καθορίσθηκε απλουστευμένη διαδικασία ανανέωσης των αδειών διαμονής στην περίπτωση έκδοσης ακυρωτικών αποφάσεων των δικαστηρίων.

    Αλλά και, περαιτέρω, το Υπουργείο Εσωτερικών, κατά το έτος 2007:

    Επεξεργάσθηκε εγχειρίδιο που περιλαμβάνει τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των υπηκόων τρίτων χωρών, το οποίο σύντομα πρόκειται να μεταφραστεί και να εκτυπωθεί προκειμένου να διανέμεται από τους Δήμους και τις Περιφέρειες της Χώρας. Στο εγχειρίδιο αυτό γίνεται αναλυτική περιγραφή των δικαιωμάτων και των υποχρεώσεων που έχουν κατά το χρόνο διαμονής τους στη Χώρα μας και κρίνεται ιδιαίτερα σημαντικό για την έγκυρη πληροφόρησή τους σε γλώσσα που κατανοούν, την πλήρη διασφάλιση των δικαιωμάτων τους και την αποφυγή της περιέλευσής τους σε καθεστώς παρανομίας από παράλειψη εκπλήρωσης των υποχρεώσεών τους λόγω άγνοιας των σχετικών νομοθετικών ρυθμίσεων.

    Διαμόρφωσε τις τεχνικές προδιαγραφές για την έκδοση αδειών διαμονής ενιαίου τύπου με τη μορφή αυτοτελούς εγγράφου, το οποίο θα αντικαταστήσει τη σημερινή μορφή αδειών διαμονής (βινιέτες), στο πλαίσιο της αναθεώρησης του Κανονισμού 1030/2002/ΕΚ.

    Σχεδίασε λειτουργικότερο τύπο αίτησης, ο οποίος επιτρέπει τη συλλογή και επεξεργασία στατιστικών στοιχείων. Μάλιστα οι σχετικές οδηγίες είναι μεταφρασμένες σε 7 γλώσσες: αγγλικά, γαλλικά, ρωσικά, αλβανικά, βουλγαρικά, ρουμανικά και αραβικά.

    Σε συνεργασία με το Ίδρυμα Έκδοσης Τραπεζογραμματίων της Τράπεζας της Ελλάδος εκδόθηκε το έντυπο της βεβαίωσης, η οποία παρέχεται από τους Δήμους στους αλλοδαπούς κατά την υποβολή αίτησης για τη χορήγηση ή ανανέωση της άδειας διαμονής. Πρόκειται για βεβαίωση που, για πρώτη φορά, έχει εξαιρετικά υψηλές προδιαγραφές ασφαλείας (εκτύπωση σε υδατογραφημένο χαρτί που χρησιμοποιείται από το Υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών για την έκδοση εντόκων τραπεζογραμματίων). Και τούτο διότι η βεβαίωση αποδεικνύει τη νόμιμη διαμονή του αλλοδαπού στην Χώρα μέχρι να εκδοθεί η άδεια διαμονής του, οπότε θα πρέπει να παρέχει επαρκή εχέγγυα για την αποφυγή φαινομένων πλαστογραφίας, αλλοίωσης κλπ.

    Προχώρησε στη σύνταξη δύο σχεδίων Προεδρικών Διαταγμάτων για την ενσωμάτωση στην ελληνική νομοθεσία των Οδηγιών του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης 2004/114/ΕΚ σχετικά με τις προϋποθέσεις εισδοχής υπηκόων τρίτων χωρών με σκοπό τις σπουδές ή την εθελοντική υπηρεσία και 2005/71/ΕΚ σχετικά με ειδική διαδικασία εισδοχής υπηκόων τρίτων χωρών για σκοπούς επιστημονικής έρευνας, τα οποία βρίσκονται στο στάδιο της συνυπογραφής.

    Διασφάλισε ακόμη και στα παιδιά των μη νόμιμων μεταναστών πρόσβαση στην εκπαίδευση και πλήρη ιατροφαρμακευτική περίθαλψη ανεξάρτητα από τη νομιμότητα της παραμονής των μεταναστών.

    Προχώρησε σε δημιουργική αξιοποίηση των σύγχρονων τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών και σε δημιουργική ενσωμάτωση της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης, για την καλύτερη εξυπηρέτηση των μεταναστών και την επιτάχυνση των σχετικών διαδικασιών. Στο πλαίσιο αυτό οι περιφερειακές Υπηρεσίες που δραστηριοποιούνται στους νομούς Έβρου, Αττικής και Θεσσαλονίκης εφοδιάσθηκαν με ειδική μηχανογραφική εφαρμογή για την ταχύτερη έκδοση αδειών διαμονής εκεί όπου υπάρχει ο μεγαλύτερος αριθμός ενδιαφερομένων.

    Στο πλαίσιο της πρακτικής που έχει διαμορφωθεί, με απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών, δόθηκε και το 2007 η δυνατότητα για ανθρωπιστικούς λόγους, σε αλλοδαπούς πολίτες κρατών εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης, να επισκεφθούν τις χώρες τους, κατά την περίοδο των εορτών των Χριστουγέννων και του Πάσχα, καθώς και κατά τη θερινή περίοδο, και να επανέλθουν χωρίς να κατέχουν σε ισχύ άδεια διαμονής. Για τους πολίτες Κίνας, λαμβάνοντας υπόψη τις πολιτισμικές ιδιαιτερότητες, επετράπη η επανείσοδός τους κατά το χρονικό διάστημα από 15/12/2006 μέχρι 28/02/2007.

   

    IV. Ολοκληρωμένη κοινωνική ένταξη των μεταναστών

   

    Α. Προκειμένου ν’ αξιοποιηθεί πλήρως το μεταναστευτικό φαινόμενο ως παράγοντας ανάπτυξης είναι αναγκαία η οικοδόμηση ενός συστήματος εμπιστοσύνης ανάμεσα στον μετανάστη και την κοινωνία που τον υποδέχεται, το οποίο στηρίζεται στην εφαρμογή αποτελεσματικού συστήματος κοινωνικής ένταξής του. Προς την κατεύθυνση αυτή, πέρα από την προαναφερθείσα Εθνική Επιτροπή για την Κοινωνική Ένταξη των Μεταναστών, το Υπουργείο Εσωτερικών προχώρησε στη δημιουργία του «Ολοκληρωμένου Προγράμματος Δράσης (Ο.Π.Δ.) για την ομαλή προσαρμογή και κοινωνική ένταξη των υπηκόων τρίτων χωρών που διαμένουν νόμιμα στην Ελληνική Επικράτεια - Πρόγραμμα ‘’ΕΣΤΙΑ’’». Η αναβάθμιση του πρώην Τμήματος Κοινωνικής Ένταξης της Διεύθυνσης Αλλοδαπών και Μετανάστευσης σε αυτοτελή Διεύθυνση Κοινωνικής Ένταξης της Γενικής Διεύθυνσης Μεταναστευτικής Πολιτικής και Κοινωνικής Ένταξης είναι ενδεικτική των προτεραιοτήτων μας.

    1. Το Ο.Π.Δ. καλύπτει τη χρονική περίοδο 2007-2013 και διαρθρώνεται σε έξι (6) επιχειρησιακά υποπρογράμματα ανά τομέα ένταξης, που αφορούν τόσο την ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης και τον περιορισμό φαινομένων περιθωριοποίησης, ρατσισμού και ξενοφοβίας, όσο και στην πληροφόρηση, εξυπηρέτηση και συμβουλευτική υποστήριξη των υπηκόων τρίτων χωρών και τη διευκόλυνση της πρόσβασής τους σε υπηρεσίες απασχόλησης, εκπαίδευσης, υγείας και στέγασης, πολιτισμού και λοιπά δημόσια αγαθά.

    2. Για τη χρηματοδότησή του προγράμματος αξιοποιούνται, εκτός από εθνικούς πόρους, και οι πιστώσεις που εξασφαλίσαμε από το νεοϊδρυθέν Ευρωπαϊκό Ταμείο Ένταξης (European Integration Fund, Απόφαση Συμβουλίου 435/2007/ΕΚ), ως εξής: για το έτος 2007: 1.527.626,75 ευρώ, για το έτος 2008: 2.063.575,78 ευρώ, για το έτος 2009: 2.371.000 ευρώ, για το έτος 2010: 2.550.000 ευρώ, για το έτος 2011: 3.132.000 ευρώ, για το έτος 2012: 3.827.000 ευρώ και για το έτος 2013: 4.275.000 ευρώ.

    3. Οι δράσεις του Προγράμματος «ΕΣΤΙΑ» απευθύνονται σε όλους, ανεξαιρέτως, τους νόμιμα διαμένοντες υπήκοοους τρίτων χωρών, ενώ ιδιαίτερη μέριμνα λαμβάνεται για τους νέους, τους ηλικιωμένους, τις γυναίκες, τα παιδιά και λοιπά άτομα που ανήκουν σε ομάδες κοινωνικά ευαίσθητες (π.χ. πρόσφυγες και θύματα εμπορίας προσώπων). Επισημαίνεται ότι ορισμένες από τις δράσεις που αναπτύσσονται μπορούν να αφορούν και σε διάστημα πριν από την είσοδο των μεταναστών στη Χώρα, δηλαδή διάστημα κατά το οποίο βρίσκονται στις χώρες προέλευσής τους, ενώ οι υπόλοιπες εφαρμόζονται σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης (κεντρικό, περιφερειακό και τοπικό), με την άμεση εμπλοκή όλων των ενδιαφερομένων (ΜΚΟ, κοινότητες μεταναστών, κοινωνικοί εταίροι, κλπ.). Το Πρόγραμμα παρουσιάζει αποκεντρωμένο χαρακτήρα, αναδεικνύοντας, σε μεγάλο βαθμό, τη συμβολή της Τοπικής Αυτοδιοίκησης η οποία, στο πλαίσιο της αρχής της εγγύτητας, έχει βαρύνοντα ρόλο ως προς την ομαλή κοινωνική ένταξη των μεταναστών στις τοπικές κοινωνίες.

    4. Σκοπός του Προγράμματος «ΕΣΤΙΑ» είναι: α) Να καταγραφεί η υφιστάμενη κατάσταση ανά τομέα ένταξης και ν’ αναδειχθούν τόσο οι καλές πρακτικές, όσο και οι όποιες αρρυθμίες που χρήζουν αντιμετώπισης. β) Ν’ αποτυπωθεί η ευρωπαϊκή πραγματικότητα και να αξιοποιηθεί κριτικά η αποκτηθείσα καλή εμπειρία και γ) Να καθορισθούν οι προτεραιότητες της εθνικής στρατηγικής για τη χάραξη και εφαρμογή μεταναστευτικής πολιτικής, οι οποίες ανταποκρίνονται στις τάσεις, τις προκλήσεις και τις προοπτικές του μέλλοντος.

    5. Ειδικότερα, με το Πρόγραμμα «ΕΣΤΙΑ», επιδιώκεται η ομαλή κοινωνική ένταξη και η εμπέδωση της αναλογικά ισότιμης συμμετοχής των μεταναστών, ιδίως:

    Στους τομείς της πληροφόρησης, της εξυπηρέτησης, και της συμβουλευτικής υποστήριξης, καθώς και της ευαισθητοποίησης της κοινωνίας υποδοχής.

    Στον τομέα της απασχόλησης, με λήψη μέτρων και δράσεων πολιτικής που αφορούν αφενός στη δημιουργία των κατάλληλων προϋποθέσεων για ανεύρεση και διατήρηση της θέσης των μεταναστών στην αγορά εργασίας, αφετέρου στην δημιουργική αξιοποίησή τους προς όφελος της οικονομίας της Χώρας μας.

    Στον τομέα της παροχής υπηρεσιών εκπαίδευσης, με μέτρα και δράσεις πολιτικής που αποσκοπούν στη δημιουργία των κατάλληλων προϋποθέσεων για την προσέλκυση και προσαρμογή των μεταναστών στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα, καθώς και μέτρα και δράσεις που αφορούν αφενός τη μετατροπή της εκπαιδευτικής διαδικασίας σε πολιτισμική γέφυρα μεταξύ κοινωνίας και υπηκόων τρίτων χωρών, αφετέρου στην ενθάρρυνση της διαφορετικότητας στο εκπαιδευτικό σύστημα της Χώρας μας.

    Στους τομείς της παροχής υπηρεσιών υγείας και στέγασης, με μέτρα και δράσεις πολιτικής που αφορούν αφενός στη δημιουργία των κατάλληλων προϋποθέσεων για τη διευκόλυνση της πρόσβασης και της χρήσης των υπηρεσιών αυτών από τους υπηκόους τρίτων χωρών. Και, αφετέρου, στη διασφάλιση των συνθηκών διαβίωσης που συνάδουν με την προστασία της ανθρώπινης αξίας και αξιοπρέπειας και το Κοινωνικό Κράτος Δικαίου μιας σύγχρονης Ευρωπαϊκής χώρας, όπως είναι η Χώρα μας.

    Στον τομέα της παροχής υπηρεσιών πολιτισμού, με μέτρα και δράσεις που κατατείνουν αφενός στην πολιτιστική και πολιτισμική στήριξη των μεταναστών. Και, αφετέρου, στην ενδυνάμωση της αλληλεπίδρασης των πολιτισμών των χωρών προέλευσης με τον ελληνικό πολιτισμό και της αρμονικής συνύπαρξης των υπηκόων τρίτων χωρών με την κοινωνία υποδοχής, μέσα από τον αθλητισμό την τέχνη και λοιπές μορφές καλλιτεχνικής έκφρασης και δημιουργίας.

    Στον τομέα της καταπολέμησης της εγκληματικότητας, με προληπτικά και κατασταλτικά μέτρα και δράσεις που αφορούν αφενός την παροχή υπηρεσιών κοινωνικής επανένταξης σε όσους εκτίουν ήδη ποινές. Και, αφετέρου, την αρωγή και φροντίδα για τους αποφυλακιζόμενους.

    6. Στο πλαίσιο του Προγράμματος «ΕΣΤΙΑ» καταβάλλεται κάθε δυνατή προσπάθεια για συμπερίληψη της κοινωνικής ένταξης σε όλες τις δημόσιες πολιτικές ως δράσης οριζόντιου χαρακτήρα (Mainstreaming). Για τον σκοπό αυτόν προωθείται παράλληλα η σύναψη προγραμματικών συμφωνιών, η υπογραφή μνημονίων δεοντολογίας, η κύρωση πρωτοκόλλων και μνημονίων πρακτικής, η συγκρότηση δικτύων ανταλλαγής πληροφοριών και λοιπών πρακτικών που μετουσιώνουν στην πράξη την αρχή της ίσης μεταχείρισης.

    Βασική προτεραιότητα μας είναι επίσης η συνεργασία με τις χώρες προέλευσης των μεταναστών και η σύνδεση, για πρώτη φορά, του μεταναστευτικού φαινομένου με την ανάπτυξη και την πρόοδο σε όλους τους τομείς.

   

    B. Προς την ίδια κατεύθυνση κινείται και η εισαγωγή, για πρώτη φορά, του καθεστώτος των επί μακρόν διαμενόντων, όπως και η προώθηση της οικογενειακής επανένωσης των μεταναστών. Με τον τρόπο αυτόν διευκολύνεται η ενσωμάτωση των μεταναστών στην ελληνική κοινωνία, αφού αφενός προωθείται η διατήρηση της ενότητας των οικογενειών τους και η διαμονή τους στη Χώρα μας και, αφετέρου, παρέχεται στους υπηκόους τρίτων χωρών, που διαμένουν επί μακρόν στην Ελλάδα, αυξημένη προστασία και περισσότερα δικαιώματα, συμπεριλαμβανομένης και της ίσης μεταχείρισης με τους ημεδαπούς σ’ ένα ευρύ φάσμα τομέων του οικονομικού και κοινωνικού γίγνεσθαι της Χώρας. Έτσι, προετοιμάζεται το έδαφος για την απόκτηση και πολιτικών δικαιωμάτων στις δημοτικές και κοινοτικές εκλογές.

   

    Γ. Κατά τα λοιπά και στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους, προγράμματα κοινωνικής ένταξης, έχουν ήδη τεθεί σε εφαρμογή:

    α) Από τη Γενική Γραμματεία Ισότητας, ιδίως για τα θύματα trafficking, αλλά και για τις γυναίκες μετανάστριες, β) από το Υπουργείο Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας, για την επαγγελματική επιμόρφωση και κατάρτιση ανέργων μεταναστών και προσφύγων και την ανάδειξη των προσόντων και της εμπειρίας τους, προκειμένου να υποβοηθηθεί η προώθηση τους στην αγορά εργασίας, γ) από το Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, για την εκμάθηση της ελληνικής γλώσσας - τόσο από ανήλικους όσο και από ενήλικες - και την προσαρμογή των παιδιών των μεταναστών στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα, δ) από το Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, για την παροχή κοινωνικών υπηρεσιών (στέγη, περίθαλψη, νοσηλεία, βοηθήματα), ιδίως σε πρόσφυγες και αιτούντες άσυλο, ε) από το Υπουργείο Πολιτισμού, για την αλληλεπίδραση του ελληνικού πολιτισμού με τα ιδιαίτερα πολιτισμικά τους χαρακτηριστικά, στ) από το Υπουργείο Δικαιοσύνης για την σωφρονιστική και μετασωφρονιστική πολιτική, την πρόληψη της εγκληματικότητας, ιδίως των ανηλίκων και την παροχή ψυχολογικής υποστήριξης και νομικής βοήθειας σε αλλοδαπούς κρατούμενους, κ.λ.π.

   

    V. Η απόκτηση από την Ελλάδα επιτελικού και συντονιστικού ρόλου σε ό,τι αφορά τα θέματα μετανάστευσης στα Βαλκάνια και στον ευρύτερο χώρο της Μεσογείου

   

    Α. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, διά του αρμόδιου Επιτρόπου της για θέματα Μετανάστευσης κ. Franco Frattini, έχει αναγνωρίσει τις σημαντικές και επιτυχημένες παρεμβάσεις που έχουν γίνει τα τελευταία 4 χρόνια στον τομέα της μεταναστευτικής πολιτικής και έχει προτείνει - και αυτό το έχουμε ήδη αποδεχθεί - ν’ αναλάβει η Ελλάδα, για λογαριασμό της Ε.Ε., επιτελικό και συντονιστικό ρόλο σε ό,τι αφορά τα θέματα νόμιμης και παράνομης μετανάστευσης στα Βαλκάνια και στον ευρύτερο χώρο της Μεσογείου.

    Β. Παράλληλα, διεκδικήσαμε και πετύχαμε τη διοργάνωση και φιλοξενία του Παγκόσμιου Φόρουμ για τη Μετανάστευση και την Ανάπτυξη για το 2009. Στόχος του Φόρουμ, στο οποίο συμμετέχουν εκπρόσωποι από 150 χώρες από όλο τον κόσμο, είναι η ανάδειξη της σύνδεσης μεταξύ μετανάστευσης και ανάπτυξης, με γνώμονα τον περιορισμό της παράνομης μετανάστευσης και την ενίσχυση της κοινωνικής ένταξης των νομίμων μεταναστών στις χώρες υποδοχής.

   

   

    VI. Αποτελεσματική καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων

   

    Η όξυνση του φαινομένου της εμπορίας ανθρώπων και στην Ελλάδα συνδέεται, κυρίως, με το γεγονός ότι αποτελεί τόσο προορισμό όσο και δίοδο μεταναστών, ιδίως προερχόμενων από την Ανατολική Ευρώπη.

    Α. Για το λόγο αυτό, η Ελλάδα προχώρησε στη σύσταση Διϋπουργικής Επιτροπής με αντικείμενο την αποτελεσματικότερη και συντονισμένη αντιμετώπιση του φαινομένου. Η Επιτροπή αυτή εκπόνησε και εφαρμόζει ολοκληρωμένο Εθνικό Σχέδιο Δράσεων κατά της παράνομης διακίνησης και εμπορίας προσώπων. Το Υπουργείο Εσωτερικών συμμετέχει, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του, στο Εθνικό αυτό Σχέδιο, με δράσεις που αφορούν ιδίως:

    Την προστασία των θυμάτων.

    Τη δημιουργία ξενώνων - καταφυγίων, όπου παρέχεται στα θύματα ιατρική και ψυχολογική υποστήριξη και νομική αρωγή.

    Τη διοικητική στήριξη - χορήγηση άδειας παραμονής που ισχύει ταυτόχρονα και ως άδεια εργασίας.

    Τον εθελούσιο επαναπατρισμό, με χρηματοδότηση προγραμμάτων επανένταξης.

    Την εκπαίδευση και εργασιακή ένταξη των θυμάτων που παραμένουν στην Ελλάδα.

    Την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των πολιτών για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση του φαινομένου.

   

    Παράλληλα, λειτούργησε, και το 2007, η Ομάδα Καταπολέμησης Εμπορίας Ανθρώπων (Ο.Κ.Ε.Α.).

    Β. Αποτελεί όμως κοινή παραδοχή πως το πρόβλημα - λόγω του διεθνούς χαρακτήρα, των διαστάσεων αλλά και της επικινδυνότητάς του - απαιτεί ευρύτερη συνεργασία για ν’ αντιμετωπισθεί. Από την εμπειρία έχει καταδειχθεί ότι το φαινόμενο της εμπορίας ανθρώπων εστιάζεται στη διακίνηση ανθρώπων από τις Βαλκανικές χώρες και γενικότερα από τις χώρες της Ν.Α. Ευρώπης, όπου δρουν πολλά από τα οργανωμένα κυκλώματα. Η Ελλάδα, αξιοποιώντας το συγκριτικό πλεονέκτημα που της προσφέρει η στρατηγική θέση της, αλλά και η εμπειρία που έχει αποκτήσει στα θέματα αυτά, ανέλαβε, με φορέα συντονισμού το πρώην Υπουργείο Δημόσιας Τάξης και πλέον το ενιαίο Υπουργείο Εσωτερικών, την πρωτοβουλία της ανάπτυξης του ανωτέρω Σχεδίου και σε Διασυνοριακό - Διαπεριφερειακό Επίπεδο, με τη συμμετοχή όλων των αρμόδιων οργάνων και φορέων των χωρών της Ν.Α Ευρώπης. Πρόκειται για το Σχέδιο με την κωδική ονομασία «ΙΛΑΕΙΡΑ», σκοπός του οποίου είναι η ουσιαστική, οργανωμένη και αποτελεσματική ανταπόκριση όλων των εμπλεκόμενων στην καταπολέμηση του trafficking φορέων, μέσω κοινών επιχειρήσεων υπερεθνικής εμβέλειας. Περιλαμβάνει προληπτικές αλλά και κατασταλτικές δράσεις και αναπτύσσεται στη βάση δύο παραμέτρων και οκτώ φάσεων σχεδιασμού και εφαρμογής. Η πρώτη παράμετρος καλύπτει την επιχειρησιακή (αστυνομική) δράση για την εξάρθρωση οργανωμένων κυκλωμάτων με διεθνικό χαρακτήρα και την απελευθέρωση θυμάτων. Η δεύτερη παράμετρος αφορά την παροχή προστασίας και αρωγής στα θύματα (ενηλίκων, ανηλίκων, προστασία, φιλοξενία, επαναπατρισμός, υγειονομική περίθαλψη, άσυλο κλπ.).

    Σε εθνικό επίπεδο πραγματοποιήθηκε άσκηση επί Χάρτου στην Κομοτηνή στις 16-17.4.2007 με τη συμμετοχή όλων των εμπλεκομένων φορέων. Σε διεθνές επίπεδο πραγματοποιήθηκαν συναντήσεις εμπειρογνωμόνων των συμμετεχουσών χωρών στην Αθήνα, στις 30-31.5.2007 για την επεξεργασία κειμένου, το οποίο θα αποτελέσει το Σχέδιο για την Διασυνοριακή συνεργασία των Αστυνομικών - Δικαστικών Αρχών, με στόχο την ενιαία δράση.

    Μάλιστα, στο πλαίσιο του Σχεδίου «ΙΛΑΕΙΡΑ», το Τμήμα Καταπολέμησης Εμπορίας Ανθρώπων της Υποδιεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος, σε συνεργασία με την Interpol, τη Europol, τους Έλληνες Αστυνομικούς Συνδέσμους στο εξωτερικό και τους Αστυνομικούς Συνδέσμους άλλων κρατών στη Χώρα μας πραγματοποίησε, την 29.11.2007, ευρύτατης κλίμακας αστυνομική επιχείρηση με την ονομασία ?NEW LIFE?, στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη. Η επιχείρηση αυτή οδήγησε, μετά από 12μηνη έρευνα, στην εξάρθρωση μιας από τις πιο σημαντικές διεθνείς εγκληματικές οργανώσεις, στην οποία συμμετείχαν Έλληνες και αλλοδαποί και η οποία κάλυπτε ένα ευρύτατο φάσμα δραστηριοτήτων, από τη στρατολόγηση και τον εξαναγκασμό σε πορνεία αλλοδαπών γυναικών, με τη χρήση βίας ή απειλής, ως την πλαστογραφία, τις παράνομες ελληνοποιήσεις και τη νομιμοποίηση των παράνομων εσόδων τους. Συνελήφθησαν 11 μέλη της εγκληματικής οργάνωσης και άλλα 62 άτομα.

    Θα πρέπει να αναφερθεί επίσης ότι στις 7.12.2007 λάβαμε συγχαρητήρια επιστολή από τον κ. Frattini για τις επιδόσεις μας στον τομέα της πρόληψης και καταπολέμησης της εμπορίας ανθρώπων.

   

    Γ. Επίσης διαμορφώθηκε αποτελεσματικό θεσμικό πλαίσιο για την καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων αλλά και για την αρωγή των θυμάτων, ιδιαίτερα των ανηλίκων. Ειδικότερα:

    1. Θεσπίσθηκε ειδικό καθεστώς διαμονής, για υπηκόους τρίτων χωρών που χαρακτηρίζονται ως θύματα εμπορίας ανθρώπων και συνεργάζονται με τις αρχές για την καταπολέμηση των κυκλωμάτων εμπορίας ανθρώπων. Στόχος των εν λόγω διατάξεων είναι η προστασία των προσώπων αυτών τόσο κατά τη διεξαγωγή των σχετικών ερευνών από τις αρμόδιες αρχές όσο και κατά την μετέπειτα διαμονή τους. Οι σχετικές ρυθμίσεις αφορούν ιδίως:

    Την παροχή, για πρώτη φορά, περιόδου περίσκεψης, κατά την οποία τα θύματα θα μπορέσουν να διαφύγουν από την επιρροή των κυκλωμάτων και να συνεργασθούν με τις Αρχές.

    Τη χορήγηση ανανεώσιμης άδειας διαμονής διάρκειας ενός έτους με δικαίωμα εργασίας, καθώς και πρόσβασης στην εκπαίδευση και επαγγελματική κατάρτιση.

    Την πλήρη υγειονομική περίθαλψή τους, τόσο κατά την διάρκεια της προθεσμίας περίσκεψης όσο και μετά τη χορήγηση της άδειας διαμονής.

    Την παροχή της δυνατότητας, μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας συνεργασίας τους με τις αρχές, να ζητήσουν και να λάβουν άδειας διαμονής για κάποιον από τους λοιπούς λόγους του ν. 3386/2005, εφόσον το επιθυμούν και εφόσον πληρούν τις σχετικές προϋποθέσεις.

    Την παροχή αυξημένης προστασίας στους ασυνόδευτους ανηλίκους που χαρακτηρίζονται ως θύματα εμπορίας ανθρώπων, για τους οποίους βλ. αναλυτικότερα παρακάτω στην ειδική ενότητα.

    Επίσης διαβιβάσθηκε σε όλες τις Υπηρεσίες της Ελληνικής Αστυνομίας εγκύκλιος διαταγή για τη διευκόλυνση της εφαρμογής του ανωτέρω θεσμικού πλαισίου, καθώς και ενημερωτικό δελτίο με χρήσιμες πληροφορίες για τα δικαιώματα των θυμάτων, μεταφρασμένο σε 13 ξένες γλώσσες (αγγλική, αλβανική, αραβική, βουλγαρική, γαλλική, γερμανική, ισπανική, ιταλική, πολωνική, ρουμάνικη, ρωσική, σέρβικη και τούρκικη), το οποίο δίδεται στα θύματα, σε μία προσπάθεια να αισθάνονται περισσότερο ασφαλή, να γνωρίζουν τα δικαιώματά τους και να εμπιστεύονται το προσωπικό της Ελληνικής Αστυνομίας. Ακόμη εστάλη έγγραφο, σε όλες τις Υπηρεσίες της Χώρας, με εξειδικευμένες ερωτήσεις, για την διευκόλυνση των προανακριτικών Υπαλλήλων, κατά τη διερεύνηση υποθέσεων εμπορίας Ανθρώπων και την αμεσότερη και πληρέστερη προστασία των θυμάτων.

    Δ. Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία, τα οποία τηρεί η Ομάδα Anti-Trafficking της Διεύθυνσης Δημόσιας Ασφάλειας του Αρχηγείου της Ελληνικής Αστυνομίας, κατά το έτος 2007, οι Υπηρεσίες της Ελληνικής Αστυνομίας, επιλήφθηκαν συνολικά 42 υποθέσεων εμπορίας ανθρώπων και σωματεμπορίας (30 σεξουαλικής εκμετάλλευσης, 11 εργασιακής εκμετάλλευσης και μιας παράνομης υιοθεσίας), εκ των οποίων οι 17 διαπράχθηκαν από εγκληματικές οργανώσεις. Από τις έρευνες και τις προανακρίσεις των υποθέσεων αυτών κατηγορήθηκαν 121 δράστες, Έλληνες και αλλοδαποί, ενώ υπήρξαν 100 παθόντες - θύματα (άνδρες, γυναίκες και ανήλικοι) οικονομικής και σεξουαλικής εκμετάλλευσης, από τα οποία 35 ζήτησαν και τους παρασχέθηκε αρωγή και προστασία από την Πολιτεία. Από το σύνολο αυτό, 17, χαρακτηρίσθηκαν, με πράξη του αρμόδιου εισαγγελέα, θύματα εμπορίας ανθρώπων και έτυχαν των ευεργετικών διατάξεων του ν.3064/2002.

    Οι επιληφθείσες Υπηρεσίες της Ελληνικής Αστυνομίας συνεργάσθηκαν:

    ? Με Υπηρεσίες και Μονάδες παροχής, προστασίας και αρωγής καθώς και Μη Κυβερνητικούς Οργανισμούς (ΑΡΣΙΣ, ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ, ΚΛΙΜΑΚΑ, ΔΙΚΤΥΟ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΕΥΡΩΠΗΣ, ΚΑΘΒ, ΕΚΚΥΘΚΑ, ΙΡΑ, ΝΕΑ ΖΩΗ) υπό το συντονισμό του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικής Αλληλεγγύης (Ε.Κ.Κ.Α. - *197*) του Υπουργείου Υγείας & Κοινωνικής Αλληλεγγύης, σε 29 περιπτώσεις.

    ? Με τις διπλωματικές αρχές των χωρών προέλευσης των θυμάτων στη Χώρα μας, σε 28 περιπτώσεις.

    ? Με τον Διεθνή Οργανισμό Μετανάστευση (Δ.Ο.Μ.) σε 15 περιπτώσεις για τον ασφαλή επαναπατρισμό των θυμάτων.

    2. Στο σημείο αυτό θα πρέπει να επισημανθεί ότι η Γενική Γραμματεία Ισότητας προωθεί, μεταξύ άλλων, τις ακόλουθες δράσεις για τα θύματα εμπορίας ανθρώπων:

    Εφαρμογή, σε συνεργασία με το Κέντρο Ερευνών για Θέματα Ισότητας (Κ.Ε.Θ.Ι.) και τον Ελληνικό Σύνδεσμο Οικογενειακού Προγραμματισμού, εκπαιδευτικού προγράμματος αναπτυξιακής βοήθειας και συνεργασίας με χώρες προέλευσης οικονομικών μεταναστών και θυμάτων εμπορίας. Αναφέρεται ειδικότερα το πρόγραμμα «Εκπαίδευση - κοινωνικός αποκλεισμός- πορνεία- μετανάστευση» στην Αλβανία, Μολδαβία, Ουκρανία και Γεωργία, συνολικού ύψους 150.000 ευρώ.

    Παροχή αρωγής στα θύματα εμπορίας, μέσω των δύο Συμβουλευτικών Κέντρων (Αθηνών και Πειραιώς) για τη βία κατά γυναικών και του Κέντρου Ερευνών για Θέματα Ισότητας, τα οποία αφενός παρέχουν συμβουλευτική, ψυχολογική και νομική, υποστήριξη και αφετέρου αντιμετωπίζουν, σε συνεργασία με τον Ο.Α.Ε.Δ., προβλήματα απασχόλησης και κοινωνικής ένταξης των γυναικών αυτών.

   

    VII. Ειδικά η αντιμετώπιση του φαινομένου της παράνομης μετανάστευσης: Στήριξη των χωρών προέλευσης των μεταναστών - Έλεγχος συνόρων

   

    Α. Η παράνομη μετανάστευση είναι ένα φαινόμενο, το οποίο διαρκώς εξελίσσεται και κάθε φορά εξαρτάται από δυναμικές και παραμέτρους, οι οποίες μεταβάλλονται και δεν μπορούν να προβλεφθούν. Η πολιτική και οι δράσεις του Υπουργείου Εσωτερικών αναφορικά με την παράνομη μετανάστευση μπορούν να συνοψισθούν ιδίως σε τρεις κατευθύνσεις:

    Ανθρωπισμός - Πλήρης σεβασμός των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

    Φιλοξενία - υγεία - υγιεινή και κοινωνική πρόνοια.

    Νομιμότητα απέναντι στον μετανάστη.

   

    Β. Στήριξη των χωρών προέλευσης των μεταναστών

   

    Εφαρμόζουμε, μεταξύ άλλων, το Κοινοτικό Πρόγραμμα για την «Οικονομική και τεχνική βοήθεια προς τρίτες χώρες στους τομείς του ασύλου και της μετανάστευσης - ΑΙΝΕΙΑΣ» (20/4/2006 - 20/4/2008)

   

    Βασική μας πεποίθηση αποτελεί το γεγονός ότι δεν μπορούμε να μιλάμε για αποτελεσματική διαχείριση των μεταναστευτικών ροών, χωρίς να εφαρμόζουμε στρατηγική ενίσχυσης και στήριξης των χωρών προέλευσής τους, προκειμένου να μην εξαναγκάζονται οι οικονομικοί μετανάστες να εγκαταλείπουν την πατρίδα τους. Με δεδομένο ότι οι περισσότεροι υπήκοοι τρίτης χώρας που ζουν και εργάζονται στην Ελλάδα προέρχονται από την Αλβανία, το ΥΠ.ΕΣ., και κατά το έτος 2007, εφαρμόζει δράσεις στην Αλβανία, στο πλαίσιο της πρώτης προκήρυξης του Κοινοτικού Προγράμματος «Οικονομική και τεχνική βοήθεια προς τρίτες χώρες στους τομείς του ασύλου και της μετανάστευσης - ΑΙΝΕΙΑΣ». Το εν λόγω Πρόγραμμα βασίζεται στον Κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 491/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ την 10η Μαρτίου 2004, και στόχος του είναι η παροχή ειδικής και συμπληρωματικής χρηματοδοτικής και τεχνικής βοήθειας προς τρίτες χώρες ώστε να ενισχυθούν στην προσπάθειά τους για αποτελεσματικότερη διαχείριση των ποικίλων διαστάσεων των μεταναστευτικών ροών, με έμφαση στην πρόληψη της λαθρομετανάστευσης. Ο συνολικός αριθμός των άμεσα επωφελούμενων εκτιμάται σε περίπου 650 άτομα.

   

    Γ. Διασυνοριακή συνεργασία και έλεγχοι συνόρων

   

    Η Χώρα μας, στο πλαίσιο της Συνθήκης του Schengen, σχεδίασε και εφαρμόζει δέσμη αποτελεσματικών μέτρων πρόληψης και αντιμετώπισης της λαθρομετανάστευσης και της διασυνοριακής εγκληματικότητας γενικότερα, με γνώμονα την προστασία των δικαιωμάτων των μεταναστών και την αποτροπή της εκμετάλλευσής τους από τα διάφορα κυκλώματα, επενδύοντας:

    1. Στη Συνεργασία με τρίτες χώρες, ιδίως χώρες καταγωγής και διέλευσης μεταναστών σε θέματα συλλογής πληροφοριών, εκπαιδεύσεων κλπ.

    2. Στη Διμερή και Διεθνή συνεργασία δηλαδή:

    Συμφωνίες με γειτονικές χώρες για συνεργασία στη διαχείριση των κοινών συνόρων, με σκοπό τη βελτίωση της ασφάλειας.

    Συμφωνίες Αστυνομικής συνεργασίας με Αλβανία, Βουλγαρία και Π.Γ.Δ.Μ. και Συμφωνίες επανεισδοχής με Ρουμανία, Βουλγαρία και Τουρκία.

    Η συνεργασία με την Αλβανία για την καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης και του διασυνοριακού εγκλήματος γενικότερα, η διενέργεια κοινών επιχειρήσεων και η εφαρμογή του προγράμματος «ΑΙΝΕΙΑΣ», για το οποίο έγινε λόγος παραπάνω.

    Η Περιφερειακή συνεργασία με Υπηρεσίες της Βουλγαρίας για την αντιμετώπιση της λαθρομετανάστευσης και του διασυνοριακού εγκλήματος γενικότερα και η συμμετοχή μας στο πρόγραμμα διδυμοποίησης της Γερμανίας με τη Βουλγαρία (PHARE), για την αναβάθμιση της Συνοριακής Βουλγαρικής Αστυνομίας.

    Η ενεργός συμμετοχή μας σε δράσεις της FRONTEX για την αντιμετώπιση της παράνομης μετανάστευσης και την προστασία της ζωής και των εν γένει δικαιωμάτων των μεταναστών. Επισημαίνεται ότι o αρμόδιος Επίτροπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κ. F. Frattini, στην από 3.12.2007 επιστολή του προς τον Υπουργό Εσωτερικών, εκφράζει την πλήρη επιδοκιμασία του στην πολιτική αντιμετώπισης της λαθρομετανάστευσης που έχουμε προτείνει και η οποία βασίζεται στην ολοκληρωμένη διαχείριση των συνόρων καθώς και σε μία κοινή πολιτική για την επιστροφή των μεταναστών.

   

   

   

   

    3. Στη λήψη μέτρων για τη θωράκιση των εξωτερικών συνόρων

   

    Από το σύνολο των Αστυνομικών Διευθύνσεων και τις Λιμενικές αρχές της Χώρας, κατά το έτος 2007, οι συλλήψεις αλλοδαπών για παράνομη είσοδο και παραμονή ανήλθαν συνολικά σε 112.364 (103.124 από Αστυνομικές αρχές και 9.240 από Λιμενικές αρχές), έναντι (91.783) για το έτος 2006. Σημειώθηκε δηλαδή αύξηση της τάξης του 12,4%. Επίσης, το έτος 2006, συνελήφθησαν 911 διακινητές λαθρομεταναστών, ενώ το έτος 2007 1.225, δηλαδή αύξηση (34,5%).

    Παραμένει δε σταθερή επιδίωξή μας η δημιουργία κατάλληλων συνθηκών προσωρινής κράτησης, όπως επιτάσσει ο σεβασμός στην αξία του Ανθρώπου και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια αλλά και η εν γένει προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Στο πλαίσιο αυτό βρίσκεται στο στάδιο της τελικής επεξεργασίας από τις αρμόδιες υπηρεσίες των Υπουργείων Εσωτερικών, Οικονομίας & Οικονομικών και Υγείας & Κοινωνικής Αλληλεγγύης, η Κοινή Υπουργική Απόφαση για τους Ειδικούς Χώρους Παραμονής Αλλοδαπών, βάσει της νομοθετικής εξουσιοδότησης του άρθρου 81 του ν.3386/2005. Η απόφαση αυτή προβλέπει τη δημιουργία ειδικών χώρων παραμονής των υπό απέλαση αλλοδαπών, κυρίως στα σημεία εισόδου, με προδιαγραφές που εξασφαλίζουν αξιοπρεπείς συνθήκες παραμονής και διαβίωσης των φιλοξενουμένων (πλήρης και επαρκής τήρηση των όρων υγιεινής). Λαμβάνεται επίσης ειδική μέριμνα για την παραμονή οικογενειών καθώς και για τους ανήλικους, ενώ θα υπάρχουν και χώροι αναψυχής, αθλοπαιδιών και θρησκευτικής λατρείας. Πέραν του αναγκαίου διοικητικού προσωπικού, οι Ειδικοί Χώροι θα στελεχωθούν με το κατάλληλο ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό.

    Όπως προαναφέρθηκε, από το 2004, ιδίως με την ίδρυση των δύο Πρότυπων Κέντρων Φιλοξενίας Λαθρομεταναστών, άρχισε μια πιο ολοκληρωμένη προσπάθεια αντιμετώπισης του θέματος. Ήδη λειτουργούν στο Φυλάκιο Κυπρίνου του Νομού Έβρου Ειδικοί Χώροι Παραμονής δυναμικότητας, προς το παρόν 378 ατόμων, με δυνατότητα αύξησης σε 500, σε πολύ καλές συνθήκες διαβίωσης.

    Επίσης στη Σάμο, ο νέος χώρος παραμονής, δυναμικότητας 300 ατόμων που έχει ήδη παραδοθεί, αποτελεί Πρότυπο Κέντρο με σύγχρονο εξοπλισμό το οποίο ανταποκρίνεται πλήρως στις προδιαγραφές που έχουν τεθεί από την Υπάτη Αρμοστεία του Ο.Η.Ε.

    Όλοι οι χώροι κράτησης και παραμονής αλλοδαπών είναι εφοδιασμένοι με έντυπα πληροφοριακών δελτίων σε 15 γλώσσες, τα οποία τους ενημερώνουν για τα δικαιώματά τους. Μάλιστα, τα εν λόγω έντυπα διανέμονται με αποδεικτικά επίδοσης σε όλους. Στα Κέντρα αυτά έχουν τη δυνατότητα ακώλυτης πρόσβασης και συνδρομής οι εκπρόσωποι ΜΚΟ.

   

    5. Επιμέρους ζητήματα απελάσεων

   

    ΓΕΝΙΚΑ

   

    Οι αποφάσεις απέλασης - πάντα με σεβασμό των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου - των παράνομα εισελθόντων και διαμενόντων στη Χώρα μας αλλοδαπών, εκδίδονται σύμφωνα με όσα ορίζονται στο άρθρο 76 του ν.3386/2005 (διοικητικές απελάσεις) και στα άρθρα 74 και 99 του Ποινικού Κώδικα (δικαστικές απελάσεις). Επίσης εφαρμόζονται κατά κεραία:

    ? Η Συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ιδίως το άρθρο 63, σημείο 3, στοιχείο β).

    ? Η Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, της 4ης Νοεμβρίου 1950.

    ? Η Σύμβαση των Η.Ε. κατά των βασανιστηρίων και άλλων σκληρών, απάνθρωπων ή εξευτελιστικών μορφών μεταχείρισης ή τιμωρίας, της 10ης Δεκεμβρίου 1984.

    ? Η σύμβαση της Γενεύης περί του καθεστώτος των Προσφύγων, της 28ης Ιουλίου 1951 και το Πρωτόκολλο της 31ης Ιανουαρίου 1967.

    ? Η Σύμβαση για τα δικαιώματα του παιδιού, της 20ής Νοεμβρίου 1989.

    ? Ο Χάρτης Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της 13ης- 14ης Οκτωβρίου 2000.

    ? Η Οδηγία 2001/40 (Αμοιβαία αναγνώριση αποφάσεων απέλασης).

    ? Το έγγραφο MIGR 33/15-4-2002 του Συμβουλίου (Πράσινη Βίβλος).

   

    Παράλληλα, μεριμνούμε συστηματικά για την εφαρμογή του Πρωτοκόλλου Επανεισδοχής με την Τουρκία.

   

    ΕΙΔΙΚΗ ΜΕΡΙΜΝΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΝΗΛΙΚΟΥΣ

   

    Αποδίδουμε μεγάλη σημασία στην προστασία των ανηλίκων, ειδικά των ασυνόδευτων και των θυμάτων trafficking, όπως και σε όλους όσους έχουν ανάγκη πρόσθετης μέριμνας και υποστήριξης. Όπως είναι γνωστό, απαγορεύεται η απέλαση ανηλίκων:

    ? Όταν οι γονείς ή τα πρόσωπα που έχουν την επιμέλειά του διαμένουν νόμιμα στην Ελλάδα.

    ? Όταν έχουν επιβληθεί αναμορφωτικά μέτρα με απόφαση του Δικαστηρίου Ανηλίκων.

    Στην περίπτωση υπηκόων τρίτων χωρών που είναι ασυνόδευτοι ανήλικοι ή θύματα εμπορίας ανθρώπων, οι αρμόδιες Εισαγγελικές ή Αστυνομικές Αρχές λαμβάνουν τα απαραίτητα μέτρα για να προσδιορίσουν την ταυτότητα και την ιθαγένειά τους και να θεμελιώσουν το γεγονός ότι δεν συνοδεύονται .

    Επίσης, καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια για τον ταχύτερο δυνατό εντοπισμό της οικογένειάς τους και λαμβάνουν αμέσως τα απαραίτητα μέτρα για να εξασφαλίσουν τη νομική τους εκπροσώπηση και εφόσον χρειάζεται, την εκπροσώπησή τους.

    Η Ελληνική Αστυνομία φροντίζει ιδιαίτερα για την προστασία των ανηλίκων από τους κινδύνους στους οποίους είναι εκτεθειμένοι αλλά και από τον κίνδυνο διαμόρφωσης εγκληματικής προδιάθεσης. Σε περίπτωση σύλληψης ανηλίκων για ποινικό αδίκημα, ενημερώνεται άμεσα από την Υπηρεσία σύλληψης ο αρμόδιος εισαγγελέας. Όταν δε, μετά από επισταμένη έρευνα δεν ανευρίσκονται στη Χώρα μας οι γονείς τους ή τα πρόσωπα που έχουν την επιμέλειά του από την αρμόδια Υπηρεσία Αλλοδαπών, ενημερώνεται η INTERPOL για την αναζήτησή τους στη χώρα τους. Ειδικότερα για τους ανήλικους υπηκόους Αλβανίας, η Ελληνική και η Αλβανική κυβέρνηση, έχουν υπογράψει συμφωνία για την προστασία, συμπεριλαμβανομένου του επαναπατρισμού, της αποκατάστασης και της περίθαλψης των Αλβανοπαίδων, που είναι θύματα διακίνησης στην Ελλάδα.

   

    6. Θέματα ασύλου

   

    ΓΕΝΙΚΑ

   

    Πρωταρχικός στόχος του Υπουργείου Εσωτερικών, σύμφωνα με το νομοθετικό μας πλαίσιο (π.δ. 61/1999), είναι η εξασφάλιση της απρόσκοπτης δυνατότητας υποβολής αιτήματος ασύλου από κάθε αλλοδαπό, ο οποίος δηλώνει προφορικώς ή εγγράφως ενώπιον οποιασδήποτε Ελληνικής Αρχής στα σημεία εισόδου ή εντός της Ελληνικής Επικράτειας, ότι ζητεί άσυλο στη Χώρα μας ή με οποιονδήποτε τρόπο ζητεί να μην απελαθεί σε κάποια χώρα από φόβο δίωξης λόγω φυλής, θρησκείας, εθνικότητας, κοινωνικής τάξης ή πολιτικών πεποιθήσεων .

    Συγκεκριμένα οι Αστυνομικές Υπηρεσίες, οι οποίες είναι επιφορτισμένες με τις αρμοδιότητες αυτές, δίνοντας ιδιαίτερη σημασία στο «δικαίωμα στο άσυλο» και στη ρήτρα μη επαναπροώθησης (non refoulement), δεν απομακρύνουν αλλοδαπό από τη Χώρα μας, εάν δεν έχουν ολοκληρωθεί οι διαδικασίες:

    ? Διερεύνησης (screening) όλων των υποθέσεων των αλλοδαπών, προκειμένου να διαπιστώσουν τα πραγματικά αίτια εγκατάλειψης της χώρας τους και να εξετάσουν την πιθανότητα κάποιοι από αυτούς να επιθυμούν προστασία δια της χορήγησης ασύλου.

    ? Ενημέρωσης των αλλοδαπών για τα δικαιώματά τους, ειδικότερα δε για το δικαίωμα παράστασης με διερμηνέα, επικοινωνίας και παράστασης με συνήγορο, με διεθνείς οργανώσεις, όπως η Υ.Α. Ο.Η.Ε. για τους Πρόσφυγες ή Μ.Κ.Ο.

    Είναι γεγονός όμως, ότι μεγάλος αριθμός αλλοδαπών αμφιβόλου υπηκοότητας εισέρχεται λάθρα και μαζικά στη Χώρα, στερείται παντελώς αποδεικτικών στοιχείων ταυτότητας και προέλευσης και ζητάει τη χορήγηση πολιτικού ασύλου. Σημειώνεται δε ότι δεν είναι σπάνιο, όπως διαπιστώνεται αργότερα, πολλοί από αυτούς να δηλώνουν ψευδή στοιχεία ταυτότητας και υπηκοότητας, επικαλούμενοι υπηκοότητα χώρας στην επικράτειά της οποίας υφίστανται εμφύλιες συρράξεις ή αυταρχικά καθεστώτα, με σκοπό να τύχουν καλύτερης αντιμετώπισης από τις αρχές.

    Στις περιπτώσεις αυτές, βάσιμο είναι να δημιουργηθούν θέματα δημόσιας ασφάλειας (αφού είναι παντελώς άγνωστα τα πραγματικά στοιχεία ταυτότητος και προέλευσης των λάθρα νεοεισερχομένων στη Χώρα μας και, κατά συνέπεια, οι προθέσεις και τα πραγματικά αίτια εγκατάλειψης της χώρας τους) οπότε απαιτείται πλήρης και σε βάθος διερεύνηση όλων των υποθέσεων (screening). Κανένας από τους αιτούντες άσυλο, δεν απομακρύνεται από τη Χώρα μας εάν δεν έχει ολοκληρωθεί οριστικά η διαδικασία εξέτασης του αιτήματός του κατ’ εφαρμογή του άρθρου 33 παρ. 1 της Σύμβασης της Γενεύης, του άρθρου 3 της Ε.Σ.Δ.Α και άλλων Διεθνών Συμβάσεων, όπως επίσης και μετά την ολοκλήρωση και απόρριψη των αιτημάτων ασύλου δεν επαναπροωθούνται αλλοδαποί σε χώρα όπου κρίνεται ότι η ζωή ή η ελευθερία τους απειλείται (εφαρμογή ρήτρας μη επαναπροώθησης - non refoulement). Καταβάλλεται δε κάθε δυνατή προσπάθεια βελτίωσης των συνθηκών παραμονής τους, η οποία δεν υπερβαίνει τους 3 μήνες.

    Περαιτέρω, οι αιτήσεις ασύλου εξετάζονται κατ’ ουσία και σε ατομική βάση σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία περί διαδικασιών ασύλου (Π.Δ. 61/1999) σε πρώτο και δεύτερο βαθμό, χωρίς ν’ απαιτείται η κατάθεση αποδεικτικών στοιχείων ενώ, μετά την οριστική απορριπτική απόφαση, προβλέπεται και εξ υπαρχής υποβολή αίτησης ασύλου εφόσον προκύπτουν νέα στοιχεία.

    O σταθερός προσανατολισμός της Χώρας μας στην διασφάλιση της προστασίας των αιτούντων άσυλο καταδεικνύεται και από την αύξηση των αιτημάτων ασύλου τα τέσσερα τελευταία έτη στη Χώρα μας σε σύγκριση με την πτωτική τάση στις άλλες χώρες της Ε.Ε: 4.469 αιτήματα το 2004, 9.050 αιτήματα το 2005, 12.267 αιτήματα το 2006, και 25.113 αιτήματα το 2007. Το σαφώς μεγαλύτερο μέρος των εξετασθέντων αιτημάτων είναι καταχρηστικά, με απώτερο σκοπό την παράταση της παραμονής στην Ελλάδα οικονομικών μεταναστών (ιδίως από το Μπαγκλαντές, το Πακιστάν, τη Γεωργία κλπ.), με αποτέλεσμα ο χρόνος εξέτασης -διεκπεραίωσης των αιτημάτων να επιμηκύνεται σημαντικά και, με τον τρόπο αυτόν, οι αλλοδαποί να παραμένουν στο μεσοδιάστημα νόμιμα στη Xώρα μας.

    Σημειώνεται ότι αυξήθηκε (σχεδόν 10πλασιάσθηκε) ο αριθμός των εξεταζομένων προσφυγών σ’ εβδομαδιαία βάση από τη Γνωμοδοτική Επιτροπή Ασύλου (άρθρο 3 παρ.5 π.δ. 61/1999). Συγκεκριμένα, το έτος 2003 εξετάσθηκαν συνολικά 695 υποθέσεις, το έτος 2004 εξετάστηκαν 787 υποθέσεις, το έτος 2005 εξετάσθηκαν 2.054 υποθέσεις, το έτος 2006 εξετάστηκαν 2.837 υποθέσεις και το έτος 2007 εξετάσθηκαν 6.448 υποθέσεις.

    Εξαιρετικά σημαντική πρόοδο αποτελεί το γεγονός ότι, το 2007, εγκρίθηκε ο μεγαλύτερος αριθμός αιτήσεων χορήγησης ασύλου (140 έναντι 64 το 2006, 39 το 2005 και 4 το 2003, δηλαδή ανάμεσα στο 2007 και το 2003 αύξηση κατά 35 φορές). Χορηγήθηκε ανθρωπιστικό καθεστώς σε 1 άτομο, ύστερα από ακύρωση απορριπτικής Απόφασης από το Συμβούλιο της Επικρατείας. Επίσης χορηγήθηκαν 48 ειδικά ταξιδιωτικά Έγγραφα (T.D.V.) και ανανεώθηκαν/ αντικαταστάθηκαν 261.

   

    Σ’ εφαρμογή της Σύμβασης του Δουβλίνου:

    · Διαβιβάσθηκαν από τα υπόλοιπα κράτη μέλη, τη Νορβηγία και την Ισλανδία 3.306 αιτήματα ανάληψης ευθύνης.

    · Διεκπεραιώθηκαν 2.346 αιτήματα ανάληψης ευθύνης.

    · Διαβιβάσθηκαν από τα υπόλοιπα κράτη μέλη, τη Νορβηγία και την Ισλανδία 874 αιτήματα ανάληψης πληροφοριών.

    · Διεκπεραιώθηκαν 728 αιτήματα πληροφοριών.

    · Ζητήθηκε η ανάληψη ευθύνης από άλλα κράτη μέλη, τη Νορβηγία και την Ισλανδία, σε 14 περιπτώσεις, εκ των οποίων οι 8 έγιναν αποδεκτές.

    · Διαβιβάσθηκαν σε άλλα κράτη μέλη, τη Νορβηγία και την Ισλανδία 4 αιτήματα πληροφοριών.

    · Εκτελέσθηκαν μεταφορές στη Χώρα μας, κατ’ εφαρμογή του Κανονισμού, σε 770 υποθέσεις Σύμβασης Δουβλίνου.

    · Εκτελέσθηκαν μεταφορές από τη Χώρα μας, κατ’ εφαρμογή του Κανονισμού, σε 2 υποθέσεις Σύμβασης Δουβλίνου.

    · Ανακλήθηκαν οι αποφάσεις διακοπής σε 66 υποθέσεις Σύμβασης Δουβλίνου. (Υπενθυμίζεται ότι, σε περιπτώσεις που το αίτημα αλλοδαπού δεν είχε εξετασθεί επί της ουσίας και είχε γίνει διακοπή, ανακαλείται η απόφαση διακοπής και το αίτημα κατά την άφιξη του αλλοδαπού στη Χώρα μας, εξετάζεται επί της ουσίας).

   

    ΕΙΔΙΚΗ ΜΕΡΙΜΝΑ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΙΤΟΥΝΤΕΣ ΑΣΥΛΟ ΑΣΥΝΟΔΕΥΤΟΥΣ ΑΝΗΛΙΚΟΥΣ

   

    Ειδική προστασία έχει προβλεφθεί για τους ανηλίκους, και μάλιστα για τους ασυνόδευτους, τόσο με τον ν. 3386/2005 όσο και με τις διατάξεις του π.δ. 220/2007, με γνώμονα το συμφέρον του παιδιού και τον πλήρη σεβασμό των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Ειδικότερα:

    Στους χώρους κράτησης των λάθρα εισερχομένων αλλοδαπών γίνεται διαχωρισμός των ασυνόδευτων ανηλίκων από τους λοιπούς λαθρομετανάστες, έως ότου ολοκληρωθούν οι διαδικασίες των αστυνομικών υπηρεσιών σχετικά με τον καθορισμό της ανηλικότητάς τους, της προέλευσής τους, της υπαγωγής τους στο καθεστώς ασύλου και την σχετική ενημέρωση των δικαστικών αρχών.

    Η προστασία των ασυνόδευτων ανηλίκων είναι υπό την εποπτεία και την εγγύηση του Εισαγγελέα ανηλίκων ή, όπου δεν υπάρχει, του κατά τόπο αρμόδιου Εισαγγελέα Πρωτοδικών, ο οποίος ενεργεί ως προσωρινός επίτροπος, παρέχοντάς τους την αναγκαία συνδρομή, ενώ γίνεται προσπάθεια εντοπισμού των οικείων τους.

    Περαιτέρω, λαμβάνεται μέριμνα μέσω των αρμοδίων φορέων για την εξασφάλιση στέγης και τη δημιουργία ευνοϊκού και ασφαλούς περιβάλλοντος για τον ανήλικο καθ’ όλη τη διάρκεια εξέτασης του αιτήματός του, συμπεριλαμβανομένης και της ψυχολογικής υποστήριξης, πλήρους ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης κλπ., εξασφαλίζοντας ότι προστατεύεται πλήρως από τον κίνδυνο εμπορίας ή εκμετάλλευσης και αποφεύγοντας τις συχνές αλλαγές περιβάλλοντος. Το προσωπικό που έρχεται σε επαφή μαζί τους είναι εξειδικευμένο και έχει ειδικό καθήκον εχεμύθειας.

    Επίσης εξασφαλίζεται η ενημέρωση του ανηλίκου για τα δικαιώματά του και σε όλες τις περιπτώσεις οι υποθέσεις τους εξετάζονται κατά προτεραιότητα με διερμηνέα, στη γλώσσα τους ή σε γλώσσα που κατανοούν, με απόλυτη εμπιστευτικότητα.

   

    ΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΘΕΙΣΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΤΩΝ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΩΝ ΑΣΥΛΟΥ ΟΠΩΣ ΕΠΙΤΑΣΣΕΙ Ο ΣΕΒΑΣΜΟΣ ΣΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ - ΕΓΓΥΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ

   

    Αναβαθμίσθηκαν οι Υπηρεσίες ασύλου, με την ίδρυση αυτοτελών υπηρεσιών ασύλου για όλη την περιοχή των Διευθύνσεων Αλλοδαπών Αττικής και Θεσσαλονίκης και βελτιώθηκαν οι υποδομές τους.

    Επιμορφώνονται οι εμπλεκομένοι στις διαδικασίες ασύλου, μέσω σεμιναρίων, με τη συνεργασία του Εθνικού Κέντρου Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης και της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ, τόσο για την Υπηρεσία Ασύλου της Αττικής όσο και για τις Υπηρεσίες της υπόλοιπης Ελλάδας.

    Δημιουργήθηκε πλήρης μηχανογραφική εφαρμογή, σε πανελλαδικό επίπεδο, όπου αποτυπώνονται όλα τα στάδια των διαδικασιών ασύλου.

    Ιδρύθηκε Γραφείο Τεκμηρίωσης για την ενημέρωση σχετικά με την κατάσταση στις χώρες προέλευσης των αιτούντων άσυλο στο Τμήμα Ασύλου της Δ/νσης Αλλοδαπών του Αρχηγείου της Ελληνικής Αστυνομίας. Οι πληροφορίες αυτές έχουν καταχωρηθεί σε δικτυακό τόπο της ΕΛ.ΑΣ. (INTRANET) όπου έχουν πρόσβαση μόνο εξουσιοδοτημένα όργανα.

    Εκπονήθηκε, με τη συνεργασία της Ύπατης Αρμοστείας του Ο.Η.Ε. για τους Πρόσφυγες, στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού προγράμματος «Εqual», ενημερωτικό φυλλάδιο, σε έξι γλώσσες (αραβικά, περσικά, τουρκικά, αγγλικά, γαλλικά και ελληνικά) για τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των αιτούντων άσυλο και τις διαδικασίες που απαιτούνται. Το φυλλάδιο αυτό εκτυπώθηκε, σε πρώτη φάση, σε 75.000 αντίτυπα και απεστάλη σε όλες τις αρμόδιες αστυνομικές Υπηρεσίες της Χώρας.

    Συστήθηκε και λειτουργεί άτυπη ομάδα εργασίας για την επίλυση των προβλημάτων που έχουν ανακύψει σχετικά με το άσυλο, στην οποία συμμετέχουν, εκτός των αρμοδίων Υπηρεσιακών παραγόντων και εκπρόσωποι από την Ύπατη Αρμοστεία του Ο.Η.Ε.

    Έχει δρομολογηθεί η διαδικασία έκδοσης νέων ταξιδιωτικών εγγράφων της Σύμβασης της Γενεύης του 1951 για το καθεστώς των προσφύγων, της Σύμβασης του 1954 για το καθεστώς των ανιθαγενών και, κατ’ εναρμόνιση προς το Κοινοτικό Δίκαιο, και για τους δικαιούχους επικουρικής προστασίας (ανθρωπιστικό καθεστώς).

    Στο πλαίσιο του προγράμματος «ΑΡΓΟΝΑΥΤΗΣ ΙΙ» που αφορά τη διαμόρφωση πιο αποτελεσματικών διαδικασιών ασύλου, την προώθηση διοικητικής συνεργασίας ανάμεσα στις εθνικές αρχές που είναι αρμόδιες για τις διαδικασίες ασύλου και τη συνεργασία ανάμεσα στις αρχές και τις Μ.Κ.Ο., πραγματοποιήθηκε αποστολή στη Χίο και θα ακολουθήσουν αποστολές σε μεθοριακές πόλεις και νησιά με τη συνεργασία της Μ.Κ.Ο. «Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες».

   

    Σε θεσμικό επίπεδο:

    Ενσωματώθηκε στην εθνική νομοθεσία, με την έκδοση του π.δ. 220/2007, η Οδηγία 2003/9/ΕΚ σχετικά με τις ελάχιστες προδιαγραφές για την υποδοχή των αιτούντων άσυλο στα κράτη-μέλη. Με τον τρόπο αυτόν καθιερώνονται σημαντικές εγγυήσεις αναφορικά με την προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου για τους αιτούντες άσυλο, τους πρόσφυγες και τα μέλη των οικογενειών τους, ενώ λαμβάνεται ειδική μέριμνα για τους ασυνόδευτους ανήλικους. Έμφαση δίδεται στη διασφάλιση αξιοπρεπών όρων φιλοξενίας και διαβίωσης στη Χώρα μας, στην ελευθερία διαμονής και κυκλοφορίας τους με τήρηση των προβλεπόμενων προϋποθέσεων, στην πρόσβασή τους - ιδίως των παιδιών όπου ιδρύεται και σχετική υποχρέωση για τους γονείς - στην εκπαίδευση, στη διατήρηση της οικογενειακής ενότητας, στην παροχή δωρεάν ιατροφαρμακευτικής και νοσοκομειακής περίθαλψης, στη διευκόλυνση της απασχόλησής τους ύστερα από εφοδιασμό τους με ειδική άδεια, στην πρόσβασή τους στην επαγγελματική κατάρτιση, στην προώθηση της νομικής συνδρομής τους, καθώς και στην ειδική περίθαλψη για τα άτομα με αναπηρίες, τις εγκυμονούσες, τους ασυνόδευτους ανήλικους (για τους οποίους βλ. και ανωτέρω στην ειδική ενότητα), τους ηλικιωμένους, τις μονογονεϊκές οικογένειες, καθώς και τα πρόσωπα που έχουν υποστεί βασανιστήρια, βιασμό ή άλλες σοβαρές μορφές ψυχολογικής, σωματικής ή σεξουαλικής βίας.

    Προωθείται η διαδικασία έκδοσης προεδρικού διατάγματος, η οποία βρίσκεται στο τελικό στάδιο, για την ενσωμάτωση στο εθνικό μας δίκαιο των ακόλουθων Οδηγιών:

   

    ? 2003/86/ΕΚ σχετικά με το δικαίωμα οικογενειακής συνένωσης.

    ? 2004/83/ΕΚ του Συμβουλίου για την θέσπιση ελάχιστων απαιτήσεων για την αναγνώριση και το καθεστώς των υπηκόων τρίτων χωρών, ή των απατρίδων ως προσφύγων ή ως προσώπων που χρήζουν διεθνούς προστασίας για άλλους λόγους.

    ? 2005/85/ΕΚ του Συμβουλίου σχετικά με τις ελάχιστες προδιαγραφές για τις διαδικασίες με τις οποίες τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης χορηγούν και ανακαλούν το καθεστώς του πρόσφυγα.

   

    ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΑ ΚΕΝΤΡΑ ΥΠΟΔΟΧΗΣ ΚΑΙ ΦΙΛΟΞΕΝΙΑΣ ΑΙΤΟΥΝΤΩΝ ΑΣΥΛΟ

   

    Για τις Υπηρεσίες Μεταγωγών και Αλλοδαπών Αττικής ολοκληρώθηκε η ανέγερση κτιρίου δυναμικότητας 600 ατόμων περίπου, σύμφωνα και με τις συστάσεις και τις προδιαγραφές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κατά των Βασανιστηρίων (C.P.T.). Περαιτέρω λειτουργούν ιδίως τα ακόλουθα Κέντρα:

    α. Κέντρο Υποδοχής Αιτούντων Άσυλο Αλλοδαπών Σπερχειάδας Φθιώτιδας. Χρηματοδοτείται από τον κρατικό προϋπολογισμό και είναι δυναμικότητας 130 ατόμων. Στο κέντρο αυτό μπορούν να φιλοξενηθούν οικογένειες και γυναίκες. Η διοίκηση του κέντρου έχει ανατεθεί στον Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό.

    β. Κέντρο Υποδοχής Αιτούντων Άσυλο Αλλοδαπών Λαυρίου. Χρηματοδοτείται από τον Κρατικό προϋπολογισμό και είναι δυναμικότητας 300 - 350 ατόμων. Η διοίκηση του Κέντρου έχει ανατεθεί στον Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό.

    γ. Κέντρο Υποδοχής Ανηλίκων Αιτούντων Άσυλο Αλλοδαπών Ανωγείων Ρεθύμνου. Χρηματοδοτείται από τον κρατικό προϋπολογισμό και είναι δυναμικότητας 25 ατόμων, ασυνόδευτων ανηλίκων. Διοικείται από το Εθνικό Ίδρυμα Νεότητας.

    δ. «Ελληνικό Ινστιτούτο Αλληλεγγύης και Συνεργασίας» (ΕΛ.ΙΝ.Α.Σ.). Είναι δυναμικότητας 130 ατόμων και βρίσκεται στον Ασπρόπυργο Αττικής. Χρηματοδοτείται στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Ταμείου Προσφύγων. Λειτουργεί ως Κέντρο φιλοξενίας, σίτισης και κοινωνικοοικονομικής ένταξης ενηλίκων και ασυνόδευτων ανηλίκων αιτούντων άσυλο.

    ε. «Κοινωνική Αλληλεγγύη Θεσσαλονίκης». Είναι δυναμικότητας 90 ατόμων. Χρηματοδοτείται στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Ταμείου Προσφύγων. Λειτουργεί ως Κέντρο φιλοξενίας αιτούντων άσυλο.

    στ. «Κέντρα φιλοξενίας σε ενοικιαζόμενα διαμερίσματα στην Αθήνα». Μέσω προγραμμάτων υποδοχής και ένταξης αιτούντων άσυλο, φιλοξενούνται σε μικρά οργανωμένα διαμερίσματα αλλοδαποί αιτούντες άσυλο με μέριμνα μη Κυβερνητικών Οργανώσεων. Εποπτεύονται από το Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης.

    Παράλληλα:

    - Βρίσκονται στο τελικό στάδιο οι εργασίες για την επισκευή - ανακαίνιση και αναβάθμιση των ειδικών χώρων παραμονής ανηλίκων αλλοδαπών στην Αμυγδαλέζα Αττικής.

    - Σε ό,τι αφορά τη βελτίωση των συνθηκών στον χώρο προσωρινής παραμονής αλλοδαπών στη Διεύθυνση Αλλοδαπών Αττικής (Πέτρου Ράλλη 24), ολοκληρώθηκαν οι εργασίες που αφορούν τον χώρο συνάθροισης και ψυχαγωγίας των φιλοξενούμενων (προμήθεια μπασκετών, συστημάτων για επιτραπέζια αντισφαίριση και τραπέζια κοινά για επιτραπέζια αντισφαίριση).

    - Για τη διευκόλυνση της εκπλήρωσης των θρησκευτικών καθηκόντων των μουσουλμάνων κρατουμένων σε διάφορα σημεία των χώρων προσωρινής παραμονής έχουν τοποθετηθεί πυξίδες (compass), που προσδιορίζουν την κατεύθυνση της Μέκκας.

    - Την πρώτη Πέμπτη κάθε μήνα αλλά και όποτε κρίνεται απαραίτητο, πραγματοποιείται επικοινωνία της Μ.Κ.Ο. «ΑΡΣΙΣ» με ανήλικους Αλβανικής υπηκοότητας (ασυνόδευτοι ανήλικοι) που επιθυμούν την παροχή κοινωνικής και ψυχολογικής υποστήριξης.

    - Είναι αυτονόητο ότι, εκτός τις προαναφερθείσες Μ.Κ.Ο., στους χώρους προσωρινής παραμονής έχουν πρόσβαση και άλλες Μ.Κ.Ο. καθώς και φορείς που δραστηριοποιούνται σε θέματα προστασίας των δικαιωμάτων των αλλοδαπών, όπως το ΚΕ.Θ.Ε.Α. (Κέντρο Θεραπείας Εξαρτημένων Ατόμων), τα μέλη ομάδας δικηγόρων για τα δικαιώματα μεταναστών και προσφύγων, το Ελληνικό Συμβούλιο για τους πρόσφυγες, η Διεθνής Αμνηστία, το Οικουμενικό Πρόγραμμα Προσφύγων, το Κοινωνικό Δίκτυο Υποστήριξης Προσφύγων και Μεταναστών, η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδας, η Ύπατη Αρμοστεία του Ο.Η.Ε. για τους Πρόσφυγες, η Πρωτοβουλία για τα Δικαιώματα των Κρατουμένων, κ.λ.π.

    - Οι ασθενείς αλλοδαποί εξετάζονται τέσσερις φορές την εβδομάδα από συνεργείο ιατρών της Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης «Ιατρική Παρέμβαση». Η ομάδα των ιατρών αποτελείται από δύο παθολόγους, καρδιολόγο, χειρούργο, ψυχίατρο, τέσσερεις ψυχολόγους, κοινωνική λειτουργό, δύο νοσηλεύτριες και μια συντονίστρια, οι οποίοι έχουν ελεύθερη πρόσβαση στους χώρους προσωρινής κράτησης και δυνατότητα άμεσης επαφής με τους αλλοδαπούς προσωρινά κρατούμενους. Για την καλύτερη άσκηση του λειτουργήματος τους, έχουν προβλεφθεί ειδικοί χώροι, οι οποίοι έχουν διαμορφωθεί και εξοπλισθεί κατάλληλα, προκειμένου να χρησιμοποιηθούν ως ιατρεία. Για σοβαρότερες παθήσεις, ύστερα από γνωμάτευση των ιατρών, οι ασθενείς μεταφέρονται για εξέταση - νοσηλεία σε εφημερεύοντα νοσοκομεία του Νομού Αττικής.

    Πέραν των άλλων εξετάσεων που γίνονται κατόπιν εντολής των ιατρών στα νοσοκομεία, πραγματοποιείται, μία φορά το μήνα, σε συνεργασία με το Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, εξέταση θώρακος από κινητή μονάδα του Υπουργείου αυτού που προσέρχεται για το σκοπό αυτό στους χώρους προσωρινής παραμονής.

   

    VIII. Με βάση τα στοιχεία που προσκομίσθηκαν, γίνεται αντιληπτό ότι η μετανάστευση, σύμφωνα με τη στρατηγική μας, αποτελεί ουσιώδη παράγοντα σύσφιξης των σχέσεων των Λαών αλλά και ενίσχυσης της ανάπτυξης, της οικονομίας και του πολιτισμού, τόσο των χωρών αποστολής όσο και των χωρών υποδοχής των μεταναστών. Πρόκειται αναμφίβολα για σημαντικό πλεονέκτημα και παράγοντα ανανέωσης των κοινωνιών και όχι για πρόβλημα. Γιατί επιτρέπει ιδίως στα κράτη υποδοχής ν’ αναδεικνύουν το ανθρώπινο δυναμικό που ζει και παράγει στα σύνορά τους, χωρίς καμία διάκριση. Άλλωστε, η διαφορετικότητα, όταν υπάρχει και αναπτύσσεται χωρίς εμπόδια και προκαταλήψεις, εμπλουτίζει, συνιστά πηγή προόδου και δίνει ώθηση για νέα, δημιουργικά ξεκινήματα σε όλους τους τομείς, αναβαθμίζοντας παράλληλα την ποιότητα της Δημοκρατίας μας.

   

    ΙΙ. Απόκτηση της Ελληνικής Ιθαγένειας

   

    Α. Πολιτογραφήσεις

   

    1. Στο πλαίσιο της απόφασης για την προώθηση των πολιτογραφήσεων των ομογενών μας από τη Βόρεια Ήπειρο (7.11.2006), έχουν αποκτήσει την Ελληνική ιθαγένεια, ως το τέλος του 2007, 8.879 άτομα, με πλήρη διαφάνεια και τηρουμένων πιστά των προϋποθέσεων που τάσσει ο Κώδικας Ελληνικής Ιθαγένειας. Από αυτούς, οι 7.911 είναι ομογενείς (εκ των οποίων 7.481 από τη Β. Ήπειρο) και 968 αλλογενείς.

    2. Για την καλύτερη εξυπηρέτηση των ομογενών:

    Το Υπουργείο απέστειλε σχετικές εγκυκλίους τόσο στους Ο.Τ.Α., όσο και στις Περιφέρειες, με τις οποίες δίνονται οδηγίες για την προώθηση των αιτημάτων πολιτογράφησης τους, επιλύοντας επιμέρους πρακτικά προβλήματα ιδίως ως προς την επικαιροποίηση των δικαιολογητικών.

    Διαμορφώνονται κατάλληλοι, ευρύτεροι, χώροι στο κτίριο της Σταδίου 31, όπου στεγάζεται η αρμόδια Διεύθυνση Αστικής και Δημοτικής Κατάστασης, ώστε να υπάρχουν καλύτερες συνθήκες για όσους προσέρχονται για εξυπηρέτηση.

    Έγινε προσπάθεια ενίσχυσης της Διεύθυνσης Αστικής και Δημοτικής Κατάστασης και ειδικότερα του Β΄ Τμήματος Ιθαγένειας, με πρόσθετο προσωπικό, ώστε να επιταχυνθούν οι σχετικές διαδικασίες.

    Ιδιαίτερα χρήσιμο είναι και το νέο λογισμικό που έχει τεθεί πλέον σε πλήρη εφαρμογή. Με το λογισμικό αυτό η Διεύθυνση Αστικής και Δημοτικής Κατάστασης αποκτά πρόσβαση στην οικεία βάση δεδομένων του πρώην Υπουργείου Δημόσιας Τάξης και αντλεί τις απαιτούμενες πληροφορίες, χωρίς να χρειάζεται να υποβάλει γραπτό αίτημα και να της διαβιβασθεί γραπτή απάντηση, διαδικασία που ακολουθείτο μέχρι πρότινος και μπορεί να διαρκούσε έως και 6 μήνες! Με το νέο σύστημα οι απαντήσεις είναι άμεσες, με αποτέλεσμα να προχωρούν γρηγορότερα και οι διαδικασίες πολιτογράφησης. Σημειώνεται ότι η εφαρμογή αυτή θα επεκταθεί σταδιακά και στις υπόλοιπες κατηγορίες αιτήσεων πολιτογράφησης.

    Στο πλαίσιο της νέας μηχανογραφικής εφαρμογής, που αφορά την έκδοση νέων εντύπων Ειδικών Δελτίων Ταυτότητας Ομογενούς (Ε.Δ.Τ.Ο.) και Άδειας Διαμονής Ενιαίου Τύπου (Α.Δ.Ε.Τ.), με υψηλές προδιαγραφές ασφαλείας, έχει αντικατασταθεί το μεγαλύτερο μέρος των Ειδικών Δελτίων Ταυτότητας Ομογενούς παλαιού τέλους. Ως το τέλος του έτους 2007, εκδόθηκαν 160.000 νέα Ε.Δ.Τ.Ο.

   

    Β. Στο πλαίσιο της απόφασης για την ολοκλήρωση του καθεστώτος ισονομίας και ισοπολιτείας έναντι των Μουσουλμάνων συμπολιτών μας στη Θράκη, μέσα στο 2007, αποδόθηκε η ελληνική ιθαγένεια σε 36 ανιθαγενείς συμπολίτες μας, οι οποίοι κατοικούν στους νομούς Δράμας, Καβάλας, Ξάνθης, Ροδόπης, Έβρου και Δωδεκανήσου και την είχαν στερηθεί, ιδίως στο πλαίσιο του άρθρου 19 του προϊσχύσαντος Κώδικα Ελληνικής Ιθαγένειας. Κλείνει έτσι ακόμη μία χρόνια εκκρεμότητα, η οποία έπρεπε να έχει πλέον την ενδεδειγμένη λύση, όπως επιτάσσει ο σεβασμός των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

   

   

   

   

    ΙΙΙ. Ισότητα ευκαιριών για γυναίκες και άνδρες

   

    Α. Το 2007 συνεχίσθηκε η εφαρμογή του τετραετούς Προγράμματος Δράσης της Γενικής Γραμματείας Ισότητας με τίτλο «ΕΘΝΙΚΕΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΞΟΝΕΣ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΦΥΛΩΝ (2004-2008)». Με το Πρόγραμμα αυτό τα θέματα της ισότητας γυναικών και ανδρών συνδέονται με τις εθνικές προτεραιότητες Ανάπτυξη, Απασχόληση, Εκπαίδευση - Κοινωνική Συνοχή και δίνεται έμφαση στην οικονομική, αναπτυξιακή και πολιτική διάστασή τους. Το Πρόγραμμα δίνει προτεραιότητα στους ακόλουθους άξονες ειδικών δράσεων: Απασχόληση των Γυναικών - Καταπολέμηση των στερεοτύπων μέσω της εκπαίδευσης - Πρόληψη και καταπολέμηση της Βίας κατά των Γυναικών - Ενίσχυση των γυναικών στα κέντρα λήψης αποφάσεων. Στο πλαίσιο αυτό, για το 2007, δόθηκε προτεραιότητα ιδίως στις ακόλουθες δράσεις:

   

    1. Προώθηση της γυναικείας απασχόλησης και επιχειρηματικότητας

   

    Η Γενική Γραμματεία Ισότητας εφαρμόζει το έργο: «Ολοκληρωμένες παρεμβάσεις υπέρ των γυναικών» στο πλαίσιο του Γ΄ ΚΠΣ. Το Πρόγραμμα αφορά τις άνεργες γυναίκες κάθε ηλικίας, εφαρμόζεται σε όλες τις Περιφέρειες της Χώρας και είναι συνολικού προϋπολογισμού 53 εκ. ευρώ. Από το έργο αυτό ωφελούνται συνολικά ήδη 9. 018 γυναίκες, κυρίως άνεργες κάθε ηλικίας.

    Η Γενική Γραμματεία Ισότητας, σε συνεργασία με τον ΟΑΕΔ, προωθεί, με δαπάνη 30.000.000 ευρώ, άμεσα στην απασχόληση 5.342 άνεργες γυναίκες, μέσα από α) νέες θέσεις εργασίας, και β) επιχορήγηση νέων ελεύθερων επαγγελματιών. Η επιχειρηματικότητα μητέρων με ανήλικα τέκνα ή γυναικών που φροντίζουν άτομα με αναπηρία διευκολύνεται ιδιαίτερα μέσω της δυνατότητας να δηλώνουν ως έδρα της επιχείρησης την οικία τους και να δικαιολογούν σχετικές δαπάνες (1/3 των λειτουργικών εξόδων, έξοδα παιδικού σταθμού κλπ). Με δική μας μέριμνα το πρόγραμμα καλύπτει πλέον και τις γυναίκες θύματα trafficking.

   

    Β. Εναρμόνιση επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής

   

    Στο νέο Κώδικα Δημοσίων Υπαλλήλων (ν. 3528/2007) προωθήθηκε η χορήγηση γονικής άδειας 9 μηνών ή μειωμένου ωραρίου με αποδοχές και στον πατέρα υπάλληλο.

    Επίσης, σ’ εκείνες τις άδειες ανατροφής παιδιών που δεν αμείβονταν μέχρι τώρα, προχωρήσαμε στην χορήγηση αμοιβής των τριών πρώτων μηνών στους πολύτεκνους γονείς (μετά το τρίτο παιδί) και παρατείνουμε το μειωμένο ωράριο εργασίας για δύο (2) ακόμα έτη μετά τη γέννηση 4ου παιδιού.

    Παρέχονται διευκολύνσεις στη μητέρα που υιοθετεί τέκνο, προκειμένου να καταστεί ομαλή η μετάβαση στη νέα οικογενειακή της ζωή, εφόσον το υιοθετημένο τέκνο είναι ηλικίας έως έξι (6) ετών. Ένας μήνας από την άδεια αυτή μπορεί να καλύπτει απουσία της υπαλλήλου κατά το προ της υιοθεσίας διάστημα.

    Γ. Κίνητρα στις επιχειρήσεις για μέτρα υπέρ των εργαζόμενων γυναικών

   

    Βρίσκεται επίσης σ’ εξέλιξη το έργο «Θετικές Δράσεις υπέρ των γυναικών στις Μικρομεσαίες & Μεγάλες Επιχειρήσεις», στο πλαίσιο του Γ΄ ΚΠΣ. Το έργο εφαρμόζεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα και έχει στόχο να βοηθήσει τις εργαζόμενες γυναίκες σε μικρομεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις ν’ αποκτήσουν επιπλέον εφόδια, ώστε να μπορούν να διεκδικήσουν με καλύτερους όρους την εξέλιξή τους στην επιχείρηση. Στο πλαίσιο αυτό παρέχονται οικονομικά κίνητρα στις επιχειρήσεις για συνεχή επιμόρφωση και κατάρτιση των γυναικών, κάλυψη εξόδων λειτουργίας βρεφονηπιακών σταθμών, ενίσχυση της τηλεργασίας, την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση όλων των εργαζομένων γι’ αυτά, την επέκταση των συστημάτων πιστοποίησης ποιότητας (ISO).

    Από το έργο, συνολικού προϋπολογισμού 16.665.479,92 €, επωφελούνται αρκετές χιλιάδες γυναικών, ενώ συμμετέχουν συνολικά 167 επιχειρήσεις, οι οποίες χρηματοδοτούνται μέχρι του ποσού των 100.000 ευρώ για τις δράσεις που προωθούν.

    Δ. Αντιμετώπιση της βίας

   

    Δεδομένου ότι ενδοοικογενειακή βία εμφανίζεται κυρίως σε βάρος των γυναικών και των παιδιών και συνιστά, στις περισσότερες περιπτώσεις, διάκριση λόγω φύλου, η Γενική Γραμματεία Ισότητας εφαρμόζει σειρά δράσεων, σ’ εκτέλεση του θεσμικού πλαισίου που διαμορφώθηκε για την καταπολέμηση της ενδοοικογενειακής βίας. Για την καλύτερη εφαρμογή του νόμου η Γ.Γ.Ι., σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Επιμόρφωσης του Εθνικού Κέντρου Δημόσιας Διοίκησης (ΙΝ.ΕΠ.- Ε.Κ.Δ.Δ.Α.), πραγματοποιεί σε όλη τη Χώρα σεμινάρια επιμόρφωσης επαγγελματιών του Δημοσίου που καλούνται να εφαρμόσουν το νόμο. Επίσης συνδιοργάνωσε ημερίδα με την Εισαγγελία Εφετών Αθηνών και Εργαστήριο Ποινικών και Εγκληματικών Ερευνών της Νομικής Σχολής Αθηνών.

    Στο πλαίσιο του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων, δημιουργούνται στους ΟΤΑ της Χώρας μας υπηρεσίες που παρέχουν ψυχοκοινωνική και νομική στήριξη στις γυναίκες θύματα ενδοοικογενειακής βίας. Επίσης η Γ.Γ.Ι. συνεχίζει, και το 2007, τη λειτουργία των συμβουλευτικών της κέντρων για τη βία σε βάρος των γυναικών μέσω των οποίων παρέχεται σε μεγάλο αριθμό γυναικών, Ελληνίδων και αλλοδαπών, ψυχοκοινωνική στήριξη και νομική συμβουλευτική, καθώς επίσης και τεχνογνωσία για την παροχή τέτοιων υπηρεσιών .

    Η Γ.Γ.Ι. συνεχίζει να συμμετέχει στον σχεδιασμό και στην εφαρμογή του Εθνικού Προγράμματος Δράσεων για την αρωγή και προστασία των θυμάτων εμπορίας ανθρώπων (trafficking). Ειδικότερα, προσφέρει υποστήριξη των θυμάτων μέσα από τα Συμβουλευτικά Κέντρα και θέσεις εργασίας. Ανέλαβε δε και την καμπάνια ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης του κοινού.

   

    Ε. Η ισότητα γυναικών και ανδρών ως εργαλείο περιφερειακής ανάπτυξης

   

    Η Γενική Γραμματεία Ισότητας δημιούργησε και διευρύνει σταδιακά το δίκτυο συνεργασίας με τις 13 Περιφέρειες, πραγματοποιώντας σειρά παρεμβάσεων για την ενεργοποίηση προγραμμάτων απασχόλησης και επιχειρηματικότητας των γυναικών μέσα από τα Περιφερειακά Επιχειρησιακά Προγράμματα (ΠΕΠ) του Γ΄ ΚΠΣ αλλά και τα στρατηγικά σχέδια ανάπτυξης της 4ης Προγραμματικής Περιόδου.

    Μάλιστα στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα του Υπουργείου Εσωτερικών «Διοικητική Μεταρρύθμιση», στο πλαίσιο του Δ΄ Κ.Π.Σ., έχει αναπτυχθεί ειδικός άξονας προτεραιότητας με τίτλο: «Ενδυνάμωση της πολιτικής ισότητας των φύλων» με την υλοποίηση δράσεων σε περιφερειακό κυρίως επίπεδο για την στήριξη γυναικών θυμάτων βίας, της ενίσχυσης της συμμετοχής των γυναικών στα κέντρα λήψης των αποφάσεων κ.ά.

    Η ΓΓΙ ενεργοποίησε τον μηχανισμό των Περιφερειακών Επιτροπών Ισότητας για θέματα ισότητας και στήριξης των γυναικών σε τοπικό επίπεδο με συγκεκριμένες αναπτυξιακές κατευθύνσεις.

   

    ΣΤ. Ισότητα γυναικών και ανδρών στην εκπαίδευση (καταπολέμηση στερεοτύπων)

   

    Για την αντιμετώπιση των στερεότυπων αντιλήψεων για τους ρόλους των δύο φύλων εξακολουθήσαμε και το 2007 να εφαρμόζουμε το πρόγραμμα «Ευαισθητοποίηση εκπαιδευτικών και παρεμβατικά προγράμματα για την προώθηση της ισότητας των φύλων» (ΕΠΕΑΕΚ ΙΙ - Γ΄ ΚΠΣ) σ’ όλες τις Περιφέρειες της Χώρας. Πρόκειται για πρόγραμμα, με συνολικό προϋπολογισμό 25 εκ. ευρώ, αντικείμενο του οποίου είναι η ευαισθητοποίηση και η επιμόρφωση των καθηγητών και των μαθητών με παρεμβατικά προγράμματα στον ευαίσθητο χώρο της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και Αρχικής Επαγγελματικής Κατάρτισης.

    Η Γ.Γ.Ι. εφάρμοσε, και το 2007, το έργο «Θετικές ενέργειες υπέρ των γυναικών στις Σχολές Αρχικής Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης (μελέτη - έρευνα- βιβλιογραφία - ενίσχυση βιβλιοθηκών», συνολικού προϋπολογισμού 1.285.000 ευρώ. Βασικός στόχος του έργου είναι η καταπολέμηση των διακρίσεων και του επαγγελματικού διαχωρισμού μεταξύ των δύο φύλων μέσα από την ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου στον τομέα της τεχνολογικής εκπαίδευσης. Μέσα από το πρόγραμμα ενισχύονται και εμπλουτίζονται οι βιβλιοθήκες 764 δημοσίων ΤΕΕ και ΙΕΚ της Χώρας με βιβλία σχετικά με θέματα ισότητας των φύλων, ύστερα από την ολοκλήρωση μελέτης της σχετικής εθνικής και διεθνούς βιβλιογραφίας και καταλόγου βιβλιογραφίας θεμάτων ισότητας.

    Παράλληλα ξεκίνησε και η οn line σύνδεσή των βιβλιοθηκών των ΤΕΕ και ΙΕΚ με τη βιβλιοθήκη γυναικείων θεμάτων της Γενικής Γραμματείας Ισότητας, προκειμένου μαθητές και εκπαιδευτικοί να ενημερωθούν και να ευαισθητοποιηθούν για τα θέματα της διάστασης του φύλου.

    Ζ. Υποστήριξη των γυναικών στις πληγείσες περιοχές της Πελοποννήσου και της Εύβοιας

   

    Στο πλαίσιο των άμεσων πρωτοβουλιών και δράσεων του Υπουργείου Εσωτερικών για την αντιμετώπιση των καταστροφικών πυρκαγιών και τις συντονισμένες προσπάθειες που ακολούθησαν, η Γ.Γ.Ι. έθεσε άμεσα σ’ εφαρμογή πρόγραμμα ψυχοκοινωνικής στήριξης των γυναικών των περιοχών που επλήγησαν από τις καταστρεπτικές πυρκαγιές του περασμένου καλοκαιριού. Με κινητές μονάδες που αποτελούνταν από ψυχολόγους, κοινωνικούς λειτουργούς και συμβούλους απασχόλησης της Γ.Γ.Ι. και του Κ.Ε.Θ.Ι. περιόδευσε στις πληγείσες περιοχές των νομών Ηλείας και Εύβοιας, σε συνεργασία με τις τοπικές αρχές.

   

    IV. Κοινωνική ένταξη Ελλήνων Τσιγγάνων

    Α. Για την καταπολέμηση των κάθε είδους διακρίσεων και την προαγωγή της ισότητας των πολιτών, με ειδική μέριμνα για τις ευπαθείς κοινωνικές ομάδες του πληθυσμού, η Κυβέρνηση εφάρμοσε, και κατά το έτος 2007, το Ολοκληρωμένο Πρόγραμμα Δράσης (Ο.Π.Δ.) για την κοινωνική ένταξη των Ελλήνων τσιγγάνων, με τον συντονισμό του Υπουργείου Εσωτερικών και τη συμμετοχή όλων των συναρμόδιων Υπουργείων. Το Ο.Π.Δ. ανήκει στο Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την κοινωνική ενσωμάτωση των ευπαθών ομάδων του πληθυσμού και, παράλληλα, με τη μεταφορά στην ελληνική νομοθεσία των οδηγιών περί της «αρχής της ίσης μεταχείρισης, ανεξαρτήτως φυλετικής ή εθνοτικής καταγωγής, θρησκευτικών ή άλλων πεποιθήσεων, αναπηρίας, ηλικίας ή γενετήσιου προσανατολισμού», εντάσσεται στην ευρύτερη προσπάθεια της αποτελεσματικής καταπολέμησης του κοινωνικού αποκλεισμού και των διακρίσεων, μέσω της εφαρμογής θετικών δράσεων κοινωνικής ένταξης.

    Το Υπουργείο Εσωτερικών, στο πλαίσιο του Ολοκληρωμένου Προγράμματος Δράσης για την Κοινωνική Ένταξη των Ελλήνων τσιγγάνων, δίνει προτεραιότητα σε θετικές δράσεις και τα έργα που αφορούν τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των Ελλήνων τσιγγάνων. Ιδιαίτερη έμφαση έχει δοθεί στη στεγαστική αποκατάσταση του πληθυσμού, δεδομένου ότι η βελτίωση του βιοτικού τους επιπέδου συνιστά βασική προϋπόθεση ενδυνάμωσής του, με θετικές επιδράσεις στην άρση του κοινωνικού αποκλεισμού σ’ όλους τους τομείς της κοινωνικής ζωής.

    Οι επιλέξιμες προς προώθηση στεγαστικές δράσεις διακρίνονται στις ακόλουθες:

    Α. Δράσεις μόνιμης στεγαστικής αποκατάστασης

    1. Πρόγραμμα Στεγαστικής Δανειοδότησης

    Το σχετικό θεσμικό πλαίσιο αναμορφώθηκε και απλουστεύθηκε ήδη από το 2006, ενώ το 2007, αναβαθμίσθηκε η συνεκτίμηση των ιδιαίτερων συνθηκών διαβίωσης ειδικών κατηγοριών οικογενειών των Ελλήνων τσιγγάνων (πολύτεκνες οικογένειες, άτομα με αναπηρία, μονογονεϊκές οικογένειες λόγω χηρείας, άτομα χαμηλού εισοδήματος). Πλέον οι προϋποθέσεις υποβολής αίτησης στους ΟΤΑ, καθώς και οι όροι αξιολόγησης, καθορισμού δικαιούχων και χορήγησης των δανείων ορίζονται με σαφήνεια. Παράλληλα, θεσπίζονται αυστηρότεροι όροι ελέγχου των εκταμιεύσεων και αξιοποίησης των κατοικιών (π.χ. υποχρέωση πρώτης προσημείωσης -για αποφυγή αποπληρωμής άλλων δανείων-, ρητή αναφορά σκοπού - χρήσης δανείου (πρώτη κατοικία, αποπεράτωση, οργανωμένη οικιστική ένταξη), διαφοροποιούνται τα ποσοστά των δαπανών ανάλογα με τη φάση κατασκευής, εισάγεται χρονικός περιορισμός 15ετίας για τη μεταβίβαση, αγοραπωλησία του αποκτηθέντος με το δάνειο ακινήτου).

    Συγκεκριμένα, οι ΟΤΑ ενημέρωσαν το ΥΠ.ΕΣ. για το σύνολο των αιτήσεων (ανεξάρτητα από το αν πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις) που υποβλήθηκαν (17.074 στο σύνολο της Χώρας) και, στη συνέχεια, το ΥΠ.ΕΣ. αξιολόγησε (α) τον αριθμό των αιτήσεων ανά ΟΤΑ (κριτήριο πληθυσμιακής συγκέντρωσης και υφιστάμενης κατάστασης), (β) έργα που υλοποιούνται από τους ΟΤΑ με χρήματα από το ΟΠΔ (γ) αριθμό εξασφαλισμένων εγγυήσεων και καθόρισε ανώτατο όριο δικαιούχων (1.835 νέα δάνεια) αρχικά σε σύνολο 96 ΟΤΑ (οι οποίοι συγκέντρωσαν την πλειοψηφία των αιτήσεων=15.642) και στη συνέχεια κατένειμε 1.196 νέα δάνεια σε 150 συνολικά ΟΤΑ. Επισημαίνεται ότι η αξιολόγηση των αιτήσεων γίνεται από τους ίδιους τους ΟΤΑ, με ευθύνη των οικείων Δημοτικών Συμβουλίων, και ειδικότερα στο πλαίσιο Επιτροπής που συγκροτείται από τα Δ.Σ. για τον σκοπό αυτόν. Τα αποτελέσματα της αξιολόγησης αποτυπώνονται σε πίνακες προτεινόμενων τελικών δικαιούχων, με βάση τα μόρια που συγκέντρωσε ο κάθε υποψήφιος, επικυρώνονται από το οικείο Δ.Σ. και αποστέλλονται στο ΥΠ.ΕΣ. Το ΥΠ.ΕΣ. ελέγχει την πληρότητα των φακέλων σε σχέση με τα στοιχεία (π.χ. προϋποθέσεις συμμετοχής-υποβολής αίτησης, δικαίωμα μοριοδότησης), τα οποία έχουν αποτυπωθεί στον πίνακα «προτεινόμενων τελικών δικαιούχων» και τα οποία καθορίζουν τη σειρά των προτεινόμενων τελικών δικαιούχων στον πίνακα κατάταξης.

    Από την αρχή του προγράμματος (2002) μέχρι και σήμερα (25.2.2008) έχουν εγκριθεί 6.646 (5.747+899) αποφάσεις στεγαστικής δανειοδότησης ισάριθμων σχεδόν οικογενειών, ενώ, σύμφωνα με τα στοιχεία που προσκομίσθηκαν από τις τράπεζες, μέχρι και την 31.12.2007, εκταμιεύθηκαν 5.547 δάνεια. Επίσης, βάσει των εκταμιεύσεων, η εκτίμηση της αρμόδιας Υπηρεσίας είναι ότι περίπου 3.105 δάνεια είναι ληξιπρόθεσμα και 2.312 σε περίοδο χάριτος.

    2. Κατασκευή οικισμών ή/και αγορά εκτάσεων για την οργανωμένη οικιστική δόμηση που πραγματοποιούν οι Δήμοι της Xώρας μέσω:

    Κατασκευής βασικών υποδομών (ύδρευσης, αποχέτευσης, ηλεκτροφωτισμού, οδικών δικτύων), παιδικών χαρών σε νέους οικισμούς.

    § Δημιουργίας μόνιμων οικισμών. Για την αντιμετώπιση του οικιστικού ζητήματος ολοκληρώθηκαν ή βρίσκονται σ’ εξέλιξη έργα στέγασης και κατασκευάσθηκαν μόνιμες κατοικίες. Ήδη δημιουργήθηκαν μόνιμοι οικισμοί, με χρηματοδότηση από το Π.Δ.Ε., στους Δήμους Διδυμοτείχου (54 κατοικίες), Σοφάδων (84 κατοικίες), Σερρών (25 κατοικίες), Μενεμένης (24 κατοικίες). Επίσης δημιουργήθηκαν μόνιμοι οικισμοί με τη χρήση στεγαστικών δανείων στους Δήμους Τρικκαίων και Μεταξάδων.

    § Αγοράς οικοπεδικών εκτάσεων από τους ΟΤΑ, με χρηματοδότηση από το ΠΔΕ, για τη μετεγκατάσταση ή την αναβάθμιση της οικιστικής κατάστασης στις περιοχές που αντιμετωπίζουν έντονα προβλήματα. Ήδη από το 2002 έως σήμερα εντάχθηκε για χρηματοδότηση στο πρόγραμμα η αγορά εκτάσεων με ποσό 5,16 εκ. € σε 16 ΟΤΑ της Χώρας (Διδυμοτείχου, Σερρών, Συκεών, Βόλου, Ν. Ιωνίας Μαγνησίας, Παρελίων, Αιτωλικού, Ι. Π. Μεσολλογίου, Δύμης, Μόβρης, Αμαλιάδας, Γαστούνης, Κορινθίων, Ν. Κίου, Μελιγαλά, Τρίπολης).

    § Δωρεάν και κατά πλήρη κυριότητα παραχώρησης, δημοτικών και κοινοτικών ακινήτων (από τους Ο.Τ.Α. της Χώρας σε Έλληνες τσιγγάνους, δημότες τους). Οι ΟΤΑ της Χώρας, με απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, μπορούν να παραχωρούν δωρεάν κατά πλήρη κυριότητα ακίνητα σε Έλληνες Τσιγγάνους που έχουν ενταχθεί σε κρατικά προγράμματα στεγαστικής αποκατάστασης ή σε προγράμματα που χρηματοδοτούνται από το Κράτος. Ειδικότερα, εισήχθησαν συγκεκριμένα κοινωνικά κριτήρια, τα οποία λαμβάνουν υπόψη τους τις συνθήκες διαβίωσης των τσιγγάνων και τις τυχόν πρόσθετες ανάγκες υποστήριξης ορισμένων οικογενειών (π.χ. μονογονεϊκές οικογένειες, πολύτεκνες οικογένειες κ.ά.), κατ’ εφαρμογή των επιταγών που απορρέουν για την Ελλάδα από τα διεθνή συμβατικά κείμενα στα οποία έχει προσχωρήσει.

    § Εξασφάλισης ελάχιστων προδιαγραφών κατασκευής κατοικιών από τους Ο.Τ.Α., οι οποίοι παραχωρούν εκτάσεις και προβαίνουν σε οργανωμένη οικιστική δόμηση, με τη θέσπιση υποχρέωσης κατασκευής κατοικιών ελάχιστης καθαρής επιφάνειας 85 τ.μ. για κάθε κατοικία.

    3. Στεγαστικές δράσεις προσωρινού χαρακτήρα που στοχεύουν στη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των υφιστάμενων οικισμών. Ειδικότερα, πρόκειται για δράσεις που αφορούν την:

    § Μετεγκατάσταση προσωρινών οικισμών.

    § Δημιουργία προσωρινών οικισμών με την κατασκευή υποδομών και την τοποθέτηση λυόμενων κατοικιών. Δημιουργήθηκαν οικισμοί με οργανωμένη υποδομή στους Δήμους Σερρών, Εχεδώρου, Αγρινίου, Ναυπάκτου, Τυχερού, Χρυσούπολης, Μυτιλήνης, Παρελίων, Τρικκαίων, Νέας Ιωνίας, Βραχνέϊκων, Ξυλοκάστρου κ.ά. Ως σήμερα παραχωρήθηκαν, σε συνεργασία με το Υ.ΠΕ.ΧΩ.ΔΕ., 1.774 λυόμενες οικίες σε ΟΤΑ της Χώρας. Από τους οικίσκους αυτούς, τα έτη 2006 και 2007, χορηγήθηκαν 83 λυόμενοι οικίσκοι για τη στέγαση τσιγγάνων στους Δήμους Νέας Ιωνίας Μαγνησίας, Βραχνέϊκων, Ξυλοκάστρου, ενώ επίκειται η άμεση παραχώρηση και νέων οικίσκων.

    § Κατασκευή βασικών υποδομών (ύδρευσης, αποχέτευσης, ηλεκτροφωτισμού, οδικών δικτύων) και αναπλάσεις. Χρηματοδοτούνται κατ’ έτος περίπου 30 ΟΤΑ της Χώρας.

    § Κατασκευή υποδομών υγείας: Ιατροκοινωνικά κέντρα. Το Υπουργείο Εσωτερικών χρηματοδότησε τη δημιουργία υποδομών για τη λειτουργία ιατροκοινωνικών κέντρων και παραχώρησε, σε συνεργασία με το Υ.ΠΕ.ΧΩ.ΔΕ., 11 λυόμενες αίθουσες για τη λειτουργία τους. Ειδικότερα, από το 2006 ως σήμερα, παραχωρήθηκαν αίθουσες για τη λειτουργία Ιατροκοινωνικών Κέντρων στους Δήμους Λαμιέων, Παρελίων, Φαρσάλων και Τυρνάβου.

    § Κατασκευή υποδομών πολιτισμού και εκπαίδευσης.

    § Κατασκευή παιδικών χαρών.

    Το ΥΠ.ΕΣ. χρηματοδοτεί το Πρόγραμμα αποκλειστικά από εθνικούς πόρους και ο εγκεκριμένος, αρχικά, προϋπολογισμός του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων ανέρχεται σε 70.000.000 €. Σύμφωνα με τις προτάσεις που κατατέθηκαν στο ΥΠ.ΕΣ. και αξιολογήθηκαν, από το έτος 2002 ως σήμερα, εντάχθηκαν για χρηματοδότηση έργα προϋπολογισμού 53,99 εκ. € από το ΠΔΕ ΣΑΕ 055 (το έτος 2002 έργα προϋπολογισμού 2,69 εκατ. €, το 2003 4,61 εκατ. €, το 2004 4,4 εκ. €, το 2005 19,91 εκατ. €, το 2006 10,12 εκατ. €, ενώ, το 2007, σημειώθηκε η καλύτερη επίδοση με 18,67 εκατ. €). Σ’ αυτά θα πρέπει να προστεθούν και έργα προϋπολογισμού 4,95 εκατ. € από τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους, τα έτη 2002-2005.

    Σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση της βελτίωσης των συνθηκών διαβίωσης των τσιγγάνων αποτελούν οι παρεμβάσεις σε θεσμικό επίπεδο, με προεξάρχοντα τον νέο Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων στον οποίο προβλέπεται, μεταξύ άλλων, ότι στις αρμοδιότητες της Τοπικής Αυτοδιοίκησης περιλαμβάνεται ο σχεδιασμός και η εφαρμογή προγραμμάτων ή η συμμετοχή σε προγράμματα και δράσεις για την ένταξη των τσιγγάνων, στην κοινωνική, οικονομική και πολιτιστική ζωή της τοπικής κοινωνίας καθώς και η προώθηση και ανάπτυξη του εθελοντισμού και της κοινωνικής αλληλεγγύης με τη δημιουργία τοπικών δικτύων που θα δραστηριοποιούνται για την επίτευξη των στόχων και την υποβοήθηση του έργου της κοινωνικής προστασίας και αλληλεγγύης του Δήμου. Με τον τρόπο αυτόν ενθαρρύνθηκαν σχετικές πρωτοβουλίες της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και διευκολύνθηκε η εφαρμογή τους.

    Επίσης, για περιοχές που αντιμετωπίζουν σοβαρά οικιστικά προβλήματα, υπήρξε πρόβλεψη για τον χαρακτηρισμό της στεγαστικής αποκατάστασης των τσιγγανών ως μεγάλου αναπτυξιακού έργου (βλ. Δήμο Κομοτηνής), προκειμένου να προχωρήσουν άμεσα τα στεγαστικά προγράμματα.

   

    V. Πολιτικές υπέρ των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου σε επίπεδο Δήμων και Κοινοτήτων

   

    Α. Κατά το έτος 2007, αξιοποιήθηκε το θεσμικό πλαίσιο του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων, με το οποίο εισάγεται ένα πλέγμα ρυθμίσεων στη διοίκηση των τοπικών υποθέσεων που συμβάλλουν στην καταπολέμηση των φυλετικών διακρίσεων και της ξενοφοβίας. Πιο συγκεκριμένα:

    α. Ως νέα αρμοδιότητα των ΟΤΑ πρώτου βαθμού προβλέφθηκε η συμβουλευτική στήριξη των θυμάτων ενδοοικογενειακής βίας και βίας μεταξύ συνοικούντων προσώπων. Στο πλαίσιο αυτό ενθαρρύνθηκε η ανάληψη σχετικών πρωτοβουλιών από τους ΟΤΑ.

    β. Προωθήθηκε ο σχεδιασμός και η εφαρμογή από τους ΟΤΑ προγραμμάτων ή η συμμετοχή σε προγράμματα για την κοινωνική ένταξη των αθίγγανων, των παλιννοστούντων ομογενών, των μεταναστών και των προσφύγων, καθώς και η προώθηση και ανάπτυξη του εθελοντισμού και της κοινωνικής αλληλεγγύης με τη δημιουργία τοπικών δικτύων κοινωνικής αλληλεγγύης, εθελοντικών οργανώσεων και ομάδων εθελοντών που θα δραστηριοποιούνται για την επίτευξη των στόχων και την υποβοήθηση του έργου της κοινωνικής προστασίας και αλληλεγγύης του Δήμου και της Κοινότητας.

    γ. Στο πλαίσιο της ανάπτυξης της τοπικής δημοκρατίας εφαρμόζονται με συνέπεια οι ρυθμίσεις, με τις οποίες καθιερώνεται η υποχρέωση των δημοτικών και κοινοτικών αρχών να διασφαλίζουν το δικαίωμα πρόσβασης όλων των κατοίκων, χωρίς διάκριση, στη χρήση των υπηρεσιών που παρέχουν, ανεξαρτήτως εθνικότητας, θρησκείας, φύλου, γλώσσας, φυλετικής ή κοινωνικής ομάδας στην οποία ανήκουν.

   

    Β. Ολοκληρώθηκε το θεσμικό πλαίσιο για τη λειτουργία των Τοπικών Συμβουλίων Νέων, τα οποία επιτρέπουν την ενασχόληση των νέων με την πολιτική ζωή του Τόπου και την εξοικείωσή τους με τις αρχές του δημοκρατικού μας πολιτεύματος. Με τον τρόπο αυτόν ενισχύεται η συμμετοχή των νέων στη διοίκηση των τοπικών υποθέσεων και αναδεικνύονται τα προβλήματα και οι ανάγκες της νεολαίας σε μια προσπάθεια διευκόλυνσης της ανεύρεσης ουσιαστικών λύσεων σε αυτά και διασφάλισης των προϋποθέσεων για την ύπαρξη ενεργών πολιτών. Επισημαίνεται ότι οι εκλογές για την ανάδειξη των πρώτων Τοπικών Συμβουλίων Νέων έχουν ορισθεί για τις 22, 23, 29 και 30 Μαρτίου 2008.

   

    VI. Προστασία της οικογένειας - Ενίσχυση της ισότητας και της αξιοκρατίας- Δικαίωμα στην Κοινωνία της Πληροφορίας

   

    Α. Στο πλαίσιο του νέου Υπαλληλικού Κώδικα (ν. 3528/2007), όπως προαναφέρθηκε στο Κεφάλαιο ΙΙΙ για την ισότητα των ευκαιριών γυναικών και ανδρών, προβλέπονται, μεταξύ άλλων, μέτρα στήριξης της οικογένειας και προώθησης της ισότητας των ευκαιριών γυναικών και ανδρών, τα οποία αναλύθηκαν και εξειδικεύθηκαν παραπάνω, ιδίως σε ό,τι αφορά το καθεστώς των αδειών.

    Β. Κατά τα λοιπά, ιδιαίτερα σημαντικά είναι τα βήματα που έχουν γίνει, με τον ίδιο Κώδικα, σε ό,τι αφορά την ενίσχυση της αρχής της ισότητας και της αξιοκρατίας, με αιχμή του δόρατος την καθιέρωση και έναρξη εφαρμογής του νέου, αντικειμενικού και δίκαιου, συστήματος επιλογής των προϊσταμένων οργανικών μονάδων, το οποίο βασίζεται σε κριτήρια που αφορούν τα επαγγελματικά-τεχνικά προσόντα, την εργασιακή-διοικητική εμπειρία και τις ικανότητες-δεξιότητες των υπαλλήλων που αξιολογούνται βάσει συγκεκριμένων μορίων. Αυτό στην πράξη σημαίνει ότι αντικειμενικοποιούνται, κατά το μεγαλύτερο μέρος, τα κριτήρια επιλογής των προϊσταμένων, τα οποία, για πρώτη φορά, υπερτερούν σε συντριπτικό βαθμό των υποκειμενικών. Επίσης διασφαλίζονται οι προϋποθέσεις για τη δημιουργία κινητικότητας στο εσωτερικό της Δημόσιας Διοίκησης, στο πλαίσιο της οποίας όσοι υπάλληλοι έχουν ικανότητες, έχουν και ευκαιρίες και κίνητρα να κριθούν σε όλο το φάσμα της Δημόσιας Διοίκησης, χωρίς να εγκλωβίζονται στα στενά όρια του φορέα τους.

   

    Γ. Ιδιαίτερα σημαντικές είναι και οι δράσεις που έχουν προωθηθεί για τη διευκόλυνση της άσκησης του δικαιώματος του πολίτη στην πληροφόρηση, καθώς και του δικαιώματος συμμετοχής στην Κοινωνία της Πληροφορίας, ιδίως μέσω της εφαρμογής συστημάτων ηλεκτρονικής εξυπηρέτησης του πολίτη, όπως είναι το Δίκτυο ΣΥΖΕΥΞΙΣ που εξυπηρετεί 2.000 φορείς ως τώρα, καθώς και ανάλογων εφαρμογών Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης στα ΚΕΠ.

   

   

   

    VIΙ. Προστασία των δικαιωμάτων των Ατόμων με Αναπηρία

   

    Α. Το Υπουργείο Εσωτερικών, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του και με γνώμονα τη θεμελιώδη παραδοχή ότι ο εκσυγχρονισμός της Δημόσιας Διοίκησης προϋποθέτει τη διαμόρφωση των αναγκαίων προϋποθέσεων για την αναβάθμιση των υπηρεσιών που παρέχονται προς τους πολίτες με αναπηρία, την άρση των διοικητικών εμποδίων και την αποτροπή κάθε είδους κοινωνικού αποκλεισμού, έχει δρομολογήσει, και κατά το έτος 2007, σειρά δράσεων ιδίως για την ολοκληρωμένη αντιμετώπιση του προβλήματος της προσβασιμότητας των ατόμων αυτών σε δημόσια κτίρια. Ειδικότερα:

    1. Απλουστεύσαμε σημαντικά την έκδοση κάρτας απεριορίστων διαδρομών στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς για τα Άτομα με Αναπηρίες, εμπλουτίζουμε τα ΚΕΠ με νέες διαδικασίες που ανταποκρίνονται στις ανάγκες τους και διευκολύνουν τις συναλλαγές τους και, γενικότερα, θέτουμε τις εφαρμογές της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης στην υπηρεσία τους.

    2. Μεριμνήσαμε και μεριμνούμε για τη διασφάλιση, σε όλους τους υπαλλήλους με αναπηρίες, των κατάλληλων συνθηκών εργασίας, οι οποίες επιτρέπουν την αυτόνομη και αποτελεσματικότερη άσκηση των καθηκόντων τους, χωρίς να θίγεται, ούτε κατ’ ελάχιστον, η υγεία τους. Ειδική πρόνοια έχει ληφθεί για τον σκοπό αυτόν και στον νέο Υπαλληλικό Κώδικα, ο οποίος προβλέπει, μεταξύ άλλων, ότι:

    Για τις μητέρες που έχουν αναπηρία 67% και άνω προσαυξάνεται η διευκόλυνση του μειωμένου ωραρίου ή της άδειας ανατροφής τέκνου κατά έξι (6) μήνες ή ένα (1) μήνα αντίστοιχα.

    Επίσης, υπάλληλοι με ποσοστό αναπηρίας πενήντα τοις εκατό (50%) και άνω δικαιούνται από την υπηρεσία κάθε ημερολογιακό έτος άδεια με αποδοχές έξι (6) εργασίμων ημερών επιπλέον της κανονικής τους άδειας.

    Υπάλληλοι που πάσχουν ή έχουν σύζυγο ή τέκνο που πάσχει από νόσημα, το οποίο απαιτεί τακτικές μεταγγίσεις αίματος ή χρήζει περιοδικής νοσηλείας, ή πάσχει από νοητική υστέρηση ή σύνδρομο ντάουν, δικαιούνται ειδική άδεια με αποδοχές έως είκοσι δύο (22) εργάσιμες ημέρες το χρόνο.

   

    3. Προχωρήσαμε στην κατάρτιση του «Οδηγού του Πολίτη με Αναπηρία». Ο Οδηγός αυτός περιλαμβάνει χρήσιμο ενημερωτικό υλικό για όλες τις παροχές της Πολιτείας στα άτομα με αναπηρίες και στις οικογένειές τους. Στόχος μας είναι να δημιουργήσουμε ένα εύχρηστο και λειτουργικό εγχειρίδιο, στο οποίο έχουν συλλεγεί και καταγραφεί συστηματικά τα ευεργετήματα και οι διευκολύνσεις που παρέχονται απ’ όλο το φάσμα του Κράτους (θεσμικό πλαίσιο, μέτρα και δράσεις, προγράμματα, επιδόματα, απαλλαγές κάθε είδους).

   

    4. Αλλά και στο Επιχειρησιακό Πρόγραμμα για τη «Διοικητική Μεταρρύθμιση» 2007-2013 έχει υπάρξει ειδική πρόνοια τόσο για την προσβασιμότητα των δημόσιων κτιρίων όσο και για την εν γένει καλύτερη εξυπηρέτηση των ατόμων με αναπηρία.

   

   

    VIII. Προστασία του δικαιώματος της ιδιοκτησίας κατά τη διενέργεια αναγκαστικής απαλλοτρίωσης

   

    Σε ό,τι αφορά τις περιπτώσεις παραβίασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων εκ μέρους της Διοίκησης, σημαντικό ποσοστό καταλαμβάνει, και κατά το έτος 2007, η μακροχρόνια δέσμευση ιδιοκτησιών εκ μέρους των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, η οποία επιβάλλεται με αναγκαστικές απαλλοτριώσεις. Παρατηρείται το φαινόμενο, μετά την κήρυξη των απαλλοτριώσεων αυτών, να διατηρούνται, χωρίς να πραγματοποιείται η συντέλεσή τους σύμφωνα με το νόμο, επί μακρό χρονικό διάστημα, το οποίο υπερβαίνει τα εύλογα όρια, αποτελώντας οικονομικό και νομικό βάρος της ιδιοκτησίας, το οποίο είναι αντίθετο προς τη συνταγματική προστασία της.

    Το Υπουργείο Εσωτερικών, κάθε φορά που περιέρχεται σε γνώση του σχετική καταγγελία, απευθύνεται εγγράφως στις αρμόδιες υπηρεσίες της οικείας Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης και της Περιφέρειας, καθώς και στον Γενικό Γραμματέα αυτής, παρέχοντας σαφείς οδηγίες και συστάσεις για την άμεση διευθέτηση της υπόθεσης και επισημαίνοντας τις ευθύνες (πειθαρχικές και άλλες) που συνεπάγεται η παράλειψη συμμόρφωσης προς τυχόν υφιστάμενες αποφάσεις των αρμόδιων Δικαστηρίων.

    Αλλά και περαιτέρω διευκολύνουμε, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων μας, την καταβολή αποζημιώσεων στους δικαιούχους, λόγω αναγκαστικών απαλλοτριώσεων των ακινήτων τους. Και αυτό στο μέτρο που αποτελεί επιλέξιμη καταρχήν δαπάνη για ένταξη στο αναπτυξιακό πρόγραμμα «ΘΗΣΕΑΣ» του Υπουργείου μας. Αυτό σημαίνει ότι οι υπόχρεοι ΟΤΑ μπορούν να χρηματοδοτηθούν κατόπιν υποβολής εκ μέρους τους τεκμηριωμένης πρότασης για την κάλυψη μέρους ή του συνόλου της σχετικής υποχρέωσης από το σχετικό υποπρόγραμμα του «ΘΗΣΕΑΣ».

    Επιπλέον, στον Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων (κυρωτικός νόμος 3463/2006), ο οποίος ισχύει, ως προς τις σχετικές διατάξεις (άρθρα 211 και 212 αυτού), από 1.1.2007, τίθενται αυστηρές προϋποθέσεις για την έκδοση της απόφασης κήρυξης αναγκαστικής απαλλοτρίωσης ακινήτου υπέρ Δήμου ή Κοινότητας, στις οποίες περιλαμβάνεται, μεταξύ άλλων, η υποχρέωση βεβαίωσης του αρμοδίου οργάνου για το ύψος της δαπάνης και τον τρόπο κάλυψής της, με ειδική μνεία του αντίστοιχου φορέα και κωδικού αριθμού εξόδου του οικείου προϋπολογισμού, από την εγγεγραμμένη πίστωση των οποίων πρόκειται να καλυφθεί η εν λόγω δαπάνη. Η βεβαίωση αυτή μνημονεύεται υποχρεωτικά στο προοίμιο της πράξης κήρυξης της απαλλοτρίωσης.

   

    IX. Ειδικές δράσεις της Ελληνικής Αστυνομίας για την προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου

   

    Α. Η πολιτική δημόσιας τάξης και ασφάλειας, την οποία εφαρμόζουμε ήδη από το έτος 2007, στο ενιαίο Υπουργείο Εσωτερικών, στηρίζεται στην αποτελεσματική διάθεση των κάθε είδους οργάνων της δημόσιας τάξης στην υπηρεσία του Ανθρώπου και του Πολίτη. Απώτερος σκοπός της πολιτικής αυτής είναι η εμπέδωση της εσωτερικής ασφάλειας με πλήρη σεβασμό των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Περιλαμβάνει, εκτός από την προστασία της ζωής, της υγείας και της περιουσίας των πολιτών ιδίως μέσω της αστυνόμευσης, τη θωράκιση της Πολιτικής Προστασίας και, γενικότερα, τη συντονισμένη πρόληψη και αντιμετώπιση κάθε είδους κινδύνων και απειλών σε βάρος του πολίτη, ανεξάρτητα από την πηγή προέλευσής τους (από τα τροχαία ατυχήματα και τις φυσικές καταστροφές ως το οργανωμένο έγκλημα και τις πολύπλοκες εκφάνσεις που έχει αποκτήσει ιδίως μέσω των νέων τεχνολογιών πληροφορικής και επικοινωνιών). Το σημαντικότερο μέσο για την πραγμάτωση αυτού του στόχου είναι η ανάδειξη της γόνιμης συνεργασίας όλων των εμπλεκόμενων, κρατικών και μη, φορέων, οι οποίοι, με τον επιτελικό συντονισμό του Υπουργείου Εσωτερικών, θα μπορέσουν να προασπίσουν αποτελεσματικά την ασφάλεια του πολίτη, χωρίς να θίγουν, έστω κατά κεραία, τα κάθε είδους δικαιώματά του.

    Η φιλοσοφία αυτή παραμένει στον κορμό της πολιτικής μας και κατά τον σχεδιασμό του Προγράμματος Πολιτικής Δημόσιας Τάξης και Ασφάλειας 2008-2010, ο οποίος περιλαμβάνει εξειδικευμένα σχέδια δράσης με ποσοτικούς και ποιοτικούς στόχους, σύμφωνα με τις σύγχρονες συνθήκες και απαιτήσεις που έχουν διαμορφωθεί τόσο στο εθνικό όσο και στο διεθνές περιβάλλον ασφάλειας. Βασικές αρχές της πολιτικής μας, κατά το 2007, μεταξύ άλλων, ήταν:

    Η εμπέδωση αμοιβαίας εμπιστοσύνης μεταξύ της Ελληνικής Αστυνομίας και των πολιτών, με σκοπό τη διαμόρφωση της ευρύτερης δυνατής κοινωνικής αποδοχής-συναίνεσης στις δράσεις της Αστυνομίας. Θεμέλιο της εμπιστοσύνης αυτής είναι ο πλήρης σεβασμός των κάθε είδους Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, ο οποίος οδηγεί στην ανάδειξη των ένστολων σωμάτων σε αρωγό και συμπαραστάτη του πολίτη.

    Η ουσιαστική συνεργασία με τους φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, μέσα από την αξιοποίηση του υπάρχοντος θεσμικού πλαισίου (π.χ. Τοπικά Συμβούλια Πρόληψης Παραβατικότητας, μνημόνια συνεργασίας με δημοτική αστυνομία κ.ά.) και, ιδίως, μέσα από την ανάδειξη της μεγάλης δημοκρατικής τους νομιμοποίησης.

    Η βελτίωση των υποδομών και ο εκσυγχρονισμός των μεθόδων έρευνας, συλλογής και αξιοποίησης πληροφοριών, για την καταπολέμηση ιδίως του οργανωμένου εγκλήματος.

    Η ενίσχυση της διδασκαλίας στις αστυνομικές σχολές θεμάτων που αφορούν την προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, την καταπολέμηση του ρατσισμού και της ξενοφοβίας, την προστασία των προσφύγων και την αστυνομική δεοντολογία.

    Η σαφής καθοδήγηση του προσωπικού για πλήρη σεβασμό των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου στους αστυνομικούς ελέγχους, τις προσαγωγές και τις συλλήψεις πολιτών κατά την εκτέλεση του αστυνομικού έργου.

    Ο έλεγχος και ο αυστηρός κολασμός περιπτώσεων παραβίασης δικαιωμάτων πολιτών.

    Η βελτίωση των συνθηκών κράτησης σύμφωνα με τεχνικές προδιαγραφές που θεσπίστηκαν με βάση και τις προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κατά των Βασανιστηρίων (C.P.T.).

    Η ενημέρωση των κρατουμένων για τα δικαιώματά τους από τις αστυνομικές αρχές.

   

    Β. Ειδικότερες δράσεις της Ελληνικής Αστυνομίας που προωθήθηκαν κατά το έτος 2007 προς την κατεύθυνση που προαναφέρθηκε (τα θέματα της εμπορίας ανθρώπων, της λαθρομετανάστευσης, του ασύλου, της προστασίας των προσφύγων κλπ. αναφέρθηκαν ανωτέρω στο πρώτο κεφάλαιο) είναι, μεταξύ άλλων, οι ακόλουθες:

   

   

   

    1. Μέτρα προστασίας των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου κατά την Αστυνομική πρακτική - Έλεγχος αστυνομικού προσωπικού

   

    Έκδοση εγκυκλίου διαταγής του Αρχηγού Ελληνικής Αστυνομίας (7100/1/7/ από 10-12-2007), με αφορμή τον εορτασμό της Παγκόσμιας Ημέρας των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και της υπογραφής της Οικουμενικής Διακήρυξης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Με την εγκύκλιο αυτή απευθύνθηκαν προτροπές και συστάσεις στο αστυνομικό προσωπικό για την εμπέδωση και τήρηση των ανθρωπιστικών αρχών, αποδοκιμάσθηκαν μεμονωμένα και ανεπίτρεπτα περιστατικά μη σύννομης συμπεριφοράς αστυνομικών προς πολίτες και επισημάνθηκε ότι στόχος του Υπουργείου Εσωτερικών είναι «Μια Αστυνομία που δε θα είναι απέναντι, αλλά δίπλα στον πολίτη».

    Έκδοση εγκυκλίου διαταγής (7100/15/9- στ΄ από 8-12-2007), με την οποία απεστάλη σε όλες τις Υπηρεσίες της Ελληνικής Αστυνομίας σε μετάφραση εγχειρίδιο της C.P.T. με τίτλο «Γενικές αρχές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την πρόληψη των Βασανιστηρίων και της Απάνθρωπης ή Ταπεινωτικής Μεταχείρισης ή Τιμωρίας (C.T.P.)» του Συμβουλίου της Ευρώπης για την ενημέρωσή τους σε θέματα προστασίας των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

    Έκδοση εγκυκλίου διαταγής (6004/15/33- α΄ από 27-12-2007), με την οποία δόθηκε οδηγία στις περιφερειακές Υπηρεσίες, να ενημερώνουν το προσωπικό για την υποχρέωση προστασίας της ζωής, σεβασμού της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, απαγόρευσης των διακρίσεων, των βασανιστηρίων και κάθε απάνθρωπης ταπεινωτικής μεταχείρισης και τιμωρίας και να παρακολουθούν την ουσιαστική συμμόρφωση στις ως άνω υποχρεώσεις, για την αποφυγή φαινομένων κακοποίησης- κακομεταχείρισης που θα έχουν ως συνέπεια τον καταλογισμό ευθυνών.

    Έκδοση εγκυκλίου διαταγής (6004/15/35 από 27-12-2007) προς τις περιφερειακές Υπηρεσίες, με την οποία επισημαίνεται η υποχρέωση διερεύνησης τυχόν ύπαρξης ρατσιστικού κινήτρου στη συμπεριφορά αστυνομικών όταν αντιμετωπίζουν άτομα που ανήκουν σε ευάλωτες εθνοτικές, θρησκευτικές ή κοινωνικές ομάδες ή είναι αλλοδαποί. Περαιτέρω δε να καταχωρούνται στις αναφορές (επί Προκαταρκτικών Ερευνών) και στα πορίσματα των διοικητικών εξετάσεων (Π.Δ.Ε. και Ε.Δ.Ε.) αιτιολογημένες κρίσεις, συμπεράσματα και προτάσεις ως προς το ζήτημα αυτό, με ιδιαίτερη επισήμανση ότι η ύπαρξη ή μη ρατσιστικού κινήτρου θα πρέπει να προκύπτει από το ανακριτικό υλικό (καταθέσεις μαρτύρων κ.λ.π.) και να μην αποτελεί προσωπική εκτίμηση του ενεργούντος τη διοικητική εξέταση.

    Έκδοση εγκυκλίων, σε συμμόρφωση με τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου για σειρά παλαιότερων (προ του 2004) υποθέσεων που αφορούσαν τη μη σύννομη δράση αστυνομικών αρχών. Χαρακτηριστική περίπτωση η από 20-12-2004 απόφαση Ε.Δ.Δ.Α. που εκδόθηκε επί της προσφυγής του ΜΑΚΑΡΑΤΖΗ Χρήστου κατά της Ελλάδας [προσφυγή 50385/1999] και κοινοποιήθηκε σε όλες τις Υπηρεσίες με την 7100/14/2- β΄ από 6-7-2005 διαταγή Αρχηγού Ελληνικής Αστυνομίας). Επίσης η από 21-6-2007 απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (Ε.Δ.Δ.Α.), με την οποία καταδικάστηκε η Χώρα μας για παραβίαση του άρθρου 2 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης - η οποία πραγματοποιήθηκε το 2003 - αναφορικά με την προστασία του δικαιώματος στη ζωή. Η απόφαση αυτή, εκδόθηκε επί της προσφυγής 27850/2003 του Ιωάννη ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΟΠΟΥΛΟΥ κατά της Ελλάδας. Επιπροσθέτως, έγινε υπόμνηση της νομολογίας του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (Ε.Δ.Δ.Α.), σύμφωνα με την οποία «όταν κάποιος που βρισκόταν σε καλή κατάσταση υγείας τίθεται υπό κράτηση από την Αστυνομία και στη συνέχεια διαπιστώνεται ότι φέρει σωματικές βλάβες κατά την απελευθέρωση του, το κράτος - μέλος είναι υποχρεωμένο να παράσχει λογική εξήγηση για τις αιτίες του τραυματισμού, ελλείψει της οποίας ανακύπτει θέμα βάσει του άρθρου 3 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την Προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (Ε.Σ.Δ.Α. - ν.δ. 53/1974), απαγόρευση βασανιστηρίων ή υποβολή σε ποινή ή μεταχείριση απάνθρωπη ή εξευτελιστική».

    Έκδοση εγκυκλίου διαταγής (7102/1/3 από 8-3-2007), με αφορμή την ημέρα της γυναίκας, με την οποία παρέχονται γενικές κατευθύνσεις για το σεβασμό των δικαιωμάτων της γυναίκας, τόσο στο πλαίσιο της εφαρμογής των πολιτικών ισότητας σε όλους τους τομείς για το γυναικείο αστυνομικό προσωπικό, όσο και στο πλαίσιο της εφαρμογής της αντεγκληματικής πολιτικής για τις γυναίκες θύματα εγκληματικών πράξεων.

    Στις 7.11.2007 πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα ημερίδα που οργάνωσε το Υπουργείο Εσωτερικών σε συνεργασία με το Δικηγορικό Σύλλογο Αθηνών, με θέμα «Η προστασία των δικαιωμάτων του ανθρώπου στην Ελλάδα, στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στις χώρες του Συμβουλίου της Ευρώπης», απευθυνόμενη ιδίως στους σπουδαστές αστυνομικών Σχολών και με τη συμμετοχή αντιπροσωπειών από Αστυνομικές Υπηρεσίες.

   

   

   

   

   

   

    2. Προστασία των δικαιωμάτων του παιδιού

   

    Η βία κατά των παιδιών, με οποιαδήποτε μορφή και αν εκδηλώνεται, αποτελεί την πιο ακραία και απεχθή μορφή βίας και συνιστά μία από τις βαρύτερες περιπτώσεις παραβίασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Μιας παραβίασης που θίγει τον πυρήνα της Δημοκρατίας και του πολιτισμού μας, πράγμα που σημαίνει ότι ο βαθμός της αποτελεσματικής αντιμετώπισής της συνδέεται άρρηκτα με την ποιότητα του Κράτους Δικαίου. Τα τελευταία χρόνια τα κρούσματα εξαφάνισης και κακοποίησης παιδιών, κυρίως στο πλαίσιο σεξουαλικής ή οικονομικής τους εκμετάλλευσης, έχουν αυξηθεί κατακόρυφα. Η εμφάνιση νέων μορφών εγκληματικότητας, οι οποίες συνδέονται με την τεχνολογική εξέλιξη, όπως είναι η παιδική πορνογραφία, σε συνδυασμό με τη διευκόλυνση της κινητικότητας των πληθυσμών, την αυξημένη μεταναστευτική ροή στα Βαλκάνια και στη Χώρα μας και την «άνθιση» του trafficking, όπως επίσης και η κρίση του θεσμού της οικογένειας καθώς και η ανάδειξη μορφών ενδοοικογενειακής βίας με θύμα το παιδί, καθιστούν αναγκαίο τον σχεδιασμό και την εφαρμογή ολοκληρωμένων πολιτικών, οι οποίες κατατείνουν στη θωράκιση των δικαιωμάτων του παιδιού από τους σύγχρονους κινδύνους, υποδόριους και μη.

    Τα μέτρα που έχουν ληφθεί, τόσο σε θεσμικό όσο και σε επιχειρησιακό επίπεδο για την πρόληψη και καταπολέμηση της βίας και της εκμετάλλευσης ανηλίκων είναι σημαντικά. Αναφέρεται ενδεικτικά η ψήφιση του νόμου για την καταπολέμηση της ενδοοικογενειακής βίας (ν.3500/2006), ενός εξαιρετικά προοδευτικού νόμου, με ειδικές προβλέψεις και για τα παιδιά, όπως είναι η ρητή απαγόρευση της σωματικής βίας σε βάρος ανηλίκων ως μέσο σωφρονισμού στο πλαίσιο της ανατροφής τους. Μάλιστα, όπως προβλέφθηκε, ο Συνήγορος του Παιδιού, ο οποίος λειτουργεί στο πλαίσιο της Ανεξάρτητης Αρχής του Συνηγόρου του Πολίτη, αποτελεί εγγυητή για την προάσπιση των δικαιωμάτων των ανηλίκων, ευαισθητοποιώντας την κοινή γνώμη στα θέματα αυτά και, κυρίως, παρεμβαίνοντας όπου υπάρχει ανάγκη.

    Ειδική μέριμνα έχει ληφθεί, όπως προαναφέρθηκε, στο πλαίσιο της εφαρμογής σύγχρονης μεταναστευτικής πολιτικής, για την προστασία των κάθε είδους δικαιωμάτων των παιδιών των υπηκόων τρίτων χωρών που διαβιούν στη Χώρα μας, με έμφαση στους τομείς της πρόσβασης στην παιδεία και στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, η ειδική πρόνοια για τους ασυνόδευτους ανήλικους, αλλά και η διευκόλυνση της οικογενειακής επανένωσης. Επίσης το θεσμικό πλαίσιο που καθιερώθηκε, για πρώτη φορά, σε ό,τι αφορά την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης και εμπορίας ανθρώπων με θύματα παιδιά, αλλά και την αρωγή και υποστήριξη των θυμάτων από εξειδικευμένο προσωπικό, τόσο σ’ επίπεδο κεντρικής Διοίκησης όσο και σ’ επίπεδο Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

    Στο πλαίσιο αυτό το Υπουργείο Εσωτερικών συνεργάσθηκε αρμονικά, και το έτος 2007, με διεθνείς οργανώσεις με εμπειρία στον τομέα αυτόν, ιδίως δε με εξειδικευμένες Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις. Τόσο σ’ επίπεδο Ελληνικής Αστυνομίας όσο και σ’ επίπεδο όλων των άλλων υπηρεσιών του που έχουν ως αντικείμενο ειδικότερες πτυχές του φαινομένου, όπως είναι οι ανήλικοι μετανάστες, τα θύματα του trafficking ή τα ανήλικα κορίτσια, ανέπτυξε αποτελεσματικές δράσεις με τους ανωτέρω οργανισμούς και, ιδίως, με το Διεθνές Κέντρο για τα Εξαφανισμένα και Κακοποιημένα Παιδιά, αλλά και με τον Σύλλογο «Το Χαμόγελο του Παιδιού».

    Ιδιαίτερα σημαντική ήταν η ενεργοποίηση του Προγράμματος «Amber Alert», το οποίο συνίσταται στην άμεση μετάδοση - διάχυση της πληροφορίας σχετικά με την εξαφάνιση ενός ανήλικου με τη χρήση όλων των διαθέσιμων μέσων (Μ.Μ.Ε., ηχητικές και οπτικές ανακοινώσεις κ.λ.π.) σε τόπους που υπάρχει ή διέρχεται κόσμος (π.χ. Μετρό, Αττική οδός κ.ά.). Με την από 2.10.2007 Απόφαση του Αρχηγού της Ελληνικής Αστυνομίας, προσδιορίσθηκαν οι Υπηρεσίες, οι οποίες είναι αρμόδιες για την υλοποίηση του Προγράμματος, αλλά και οι διαδικασίες που θα ακολουθούνται σε κεντρικό και περιφερειακό επίπεδο. Και στο σημείο αυτό θα πρέπει να τονισθεί ότι μόνον δύο χώρες της Ε.Ε., η Ελλάδα και η Γαλλία, έχουν υιοθετήσει τέτοιο πρότυπο σύστημα κινητοποίησης.

    Επίσης τέθηκε σε λειτουργία, από 13-4-2007, ο τετραψήφιος αριθμός τηλεφώνου (1156) για την παροχή πληροφοριών ατελώς σχετικά με ανήλικους που εξαφανίστηκαν, καθώς και η καταχώρηση των προσωπικών στοιχείων και της φωτογραφίας των εξαφανισθέντων ανηλίκων στη σχετική ιστοσελίδα που γίνονται καταχωρήσεις της Ελληνικής Αστυνομίας.

   

    3. Δράσεις εκπαίδευσης του αστυνομικού προσωπικού με γνώμονα την αναβάθμιση της προστασίας των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου

   

    α. Στο βασικό επίπεδο εκπαίδευσης: Στα εκπαιδευτικά προγράμματα των Αστυνομικών Σχολών (Σχολή Αξιωματικών Ελληνικής Αστυνομίας και Σχολή Αστυφυλάκων), στο πλαίσιο διδασκαλίας των μαθημάτων του Συνταγματικού Δικαίου δίδεται έμφαση στο κεφάλαιο για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου και προωθείται η διδασκαλία του πλέγματος των Διεθνών Συνθηκών και Συμβάσεων αλλά και του ευρωπαϊκού δικαίου που ρυθμίζει τα θέματα αυτά.

    β. Στο μετεκπαιδευτικό επίπεδο και συγκεκριμένα στη Σχολή Εθνικής Ασφάλειας, στα Τμήματα Επαγγελματικής Μετεκπαίδευσης Επιτελών - Στελεχών και Επαγγελματικής Μετεκπαίδευσης Ανθυπαστυνόμων (Τ.Ε.Μ.Ε.Σ. - Τ.Ε.Μ.Α.) της Σχολής Μετεκπαίδευσης - Επιμόρφωσης της Ελληνικής Αστυνομίας, η εκπαιδευτική διαδικασία επικεντρώνεται στην ευαισθητοποίηση σε θέματα Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (καταπολέμηση του ρατσισμού και της ξενοφοβίας, προστασία και αρωγή θυμάτων εμπορίας ανθρώπων κλπ.).

    γ. Στο πλαίσιο της επιμόρφωσης και δια βίου εκπαίδευσης του προσωπικού της Ελληνικής Αστυνομίας πραγματοποιήθηκαν εξειδικευμένα εκπαιδευτικά σεμινάρια για θέματα που αφορούν στην εμπορία ανθρώπων, προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, προστασία των ανηλίκων κλπ.

   

    Χ. Κλείνοντας, θα ήθελα να επισημάνω ότι, τον Δεκέμβριο του 2007, κατατέθηκε από το Υπουργείο Εσωτερικών στη Βουλή το σχέδιο νόμου «Διοίκηση και διαχείριση των βακουφίων της μουσουλμανικής μειονότητας στη Δυτική Θράκη και των περιουσιών της». Ο νόμος συζητήθηκε και ψηφίσθηκε τον Φεβρουάριο του 2008 και, ως εκ τούτου, θα συμπεριληφθεί στην έκθεση που θα σας υποβάλουμε για το 2008. Θα ήθελα όμως, ήδη από τώρα, να υπογραμμίσω την τεράστια πρόοδο που συντελέσθηκε στον τομέα της προστασίας των δικαιωμάτων των μουσουλμάνων συμπολιτών μας όσον αφορά τη διοίκηση και διαχείριση των βακουφικών περιουσιών, σε ικανοποίηση ενός αιτήματος που εκκρεμούσε για πολλά χρόνια, με πλήρη σεβασμό των μουσουλμανικών παραδόσεων και της θρησκευτικής ελευθερίας. Με τον ίδιο νόμο (άρθρο 23) αντιμετωπίζεται το ζήτημα της υποεκπροσώπησης της μουσουλμανικής μειονότητας στη Δημόσια Διοίκηση. Επεκτείνεται δηλαδή το θετικό μέτρο της ποσόστωσης (ποσοστό πέντε τοις χιλίοις) των θέσεων του τακτικού προσωπικού και του προσωπικού με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου που προκηρύσσονται με πανελλήνιους διαγωνισμούς του ΑΣΕΠ. Και μ’ αυτόν τον νόμο αλλά και με ένα πλέγμα ρυθμίσεων (μεταξύ αυτών και η αρωγή των Μουφτειών στο έργο της θρησκευτικής και πνευματικής καλλιέργειας του Μουσουλμανικού πληθυσμού της Θράκης με τη σύσταση 240 θέσεων ιεροδιδασκάλων και 10 νέων θέσεων διοικητικών υπαλλήλων, άρθρα 36 επ. του ν. 3536/2007), η Ελλάδα οικοδομεί και εμπεδώνει και στη Θράκη μια σύγχρονη, ανοικτή και δημοκρατική κοινωνία που σέβεται απόλυτα τα Δικαιώματα του Ανθρώπου και μπορεί να λειτουργήσει ως εγγυητής τους στην ευρύτερη περιοχή.

   

    Είμαι στη διάθεσή σας για κάθε περαιτέρω διευκρίνιση.

   

    Με εκτίμηση

   

    Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ

   

   

    ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ Π. ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΣ

   

   

    ΑΠΟ ΤΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΤΥΠΟΥ

   

   

More details on the subscriber's page of APE-MPE | Subscription request form